Интервјуа

Интервју на Претседателот на Владата на Република Македонија, Зоран Заев, за Friedrich Ebert Stiftung

Тема: Политички трендови и динамики во југоисточна Европа                                                                                                                                                                                              

 

 

FES: На Балканот и порано имало енергични лидери кои набргу, наместо да ги испорачаат декларираните очекувања, всушност не се разликуваат од препознатливите претставници на националистички елити. Што ја прави вашата влада поразлична и зошто луѓето треба да ви веруваат кога велите дека ќе испорачате демократки икон решенија фокусирани одлуки?

Јас, од мое име, како човек пред сѐ, а потоа како како премиер на Република Македонија, можам да кажам дека минатото за нас е научена лекција која не сакаме да ја повторувам. Доволно време изгубивме ридајќи врз одлуките на другите во минатото. Ние се одлучивме да испишуваме иднина, заедничка, партнерска, добрососедска, и би си дозволил да кажам и братска.

Времето е единствениот ресурс кој не можеме да го произведеме, ископаме, или да го создадеме одново. Тоа е перцепцијата која вистински води до созревање и правилно искористување на можностите кои ни тропаат на врата.

Само со храбри одлуки можеме да пробаме да го надоместиме изгубеното низ годините. Храбрите одлуки се доказ дека сме созреале да преземаме одговорност за сопствените постапки. Храбрите одлуки се единствени одлуки кои се вредни за паметење и кои градат иднина, подобра иднина за македонските граѓани, и заедничка за регионот.

FES: Која е вашата лидерска философија? Дали времето на автократски лидери на Балканот е завршено?

Се изнагледавме и изнаслушавме политичари силни на збор. Ама само на збор. Дојде време кога треба да го цениме нашето време повеќе и поодговорно, време е за лидери силни на дело, кои не се плашат да создаваат иднина, наместо да живеат во раскошот и во митовите на минатото.

На крајот на денот, со стапувањето на оваа функција, ние веќе не сме само еден човек кој настапува и зборува во прво лице. Ние сме нашите граѓани. Нивниот глас и нивната верба во подобра иднина. Така што храбрите решенија, претходно поминати низ една сериозна анализа и рационализација, се единствените решенија за нас.

FES: Какви се вашите пораки за граѓаните во регионот, ако ги земеме предвид отворените прашања во регионот, проблематизираните граници, дипломатските тензии и економски приблеми?

Дозволете да одговорам на ова прашање од перспективата на Самитот во Трст, во рамките на Берлнскиот процес за земјите од Западен Балкан. За мене беше Самит на обединување, на подавање рака за надминување на недоразбирањата, и вртење нов лист во современата историја на Западен Балкан. Слика на зрело лидерство и доказ дека веќе сите сме сити од поделби. Историски момент на прифаќање на реалноста дека светот нема да не чека вечно да се одлучиме дали сакаме да ги качиме нашите граѓани на возот кон заедничката иднина.   

Од Самитот наваму испишуваме нова историја за нашите држави. Доволно заостанавме, доволно време изгубивме, сега е време со заеднички сили и здружени да надокнадиме колку можеме повеќе за нашите граѓани да го почувствуваат резултатот од слободата и промените по кои копнееа повеќе од една деценија.

FES: Со години Македонија е заглавена со „спорот со името“ со Грција (ЕУ-НАТО). Во првите месеци од работата на новиот кабинет, вашата Влада покажа завидно ниво на прагматизам по ова прашање. Дали е ова стилот на лидерство што сакате да го покажете?

Тоа ќе биде еден од најголемите предизвици во оваа фаза. Лично мислам дека тоа ќе биде и тест за тоа колку сме пораснале и сме созреале низ годините на изолација, и дали сме научиле да ги цениме вредностите кои носат просперитет, и подобра иднина.

Ние како Влада се фокусираме на затворање на спорот со Грција откако со потпишување на Договорот за добрососедство ги затворивме отворените прашања со Бугарија. Конкретно придвижување на процесот ќе има Она што е битно за мене, и ми влева добра надеж, е тоа дека повторно отпочнавме комуникација. Остварени се повеќе средби на ниво на министри за надворешни работи на двете земји. Во меѓувреме Владата продолжува со новата политика кон соседите без предрасуди и подготвеност на дијалог, како и со презентирање на нашиот нов политички пристап на градење повеќе пријатели меѓу земјите членки на НАТО и ЕУ. Заради спротивниот пристап во изминатава деценија, останавме изолирани и лишени од перспективите кои се отвараат кога си меѓу пријатели, од иднината која сега можевме да ја живееме доколку ЕУ и НАТО навистина ни беа приоритет.

Република Македонија и нема друга перспектива освен Европската.

Нашето место во иднина го гледаме во НАТО алијансата и Европската унија како рамноправни партнери во зачувувањето на мирот и како активни учесници во градењето подобар свет за сите.

Ќе бидам оптимист и повторно ќе кажам дека европската перспектива на нашата земја е поконкретна и поопиплива од било кога до сега.

Македонија е следната земја која ќе стане членка на НАТО, а со тоа ќе отпочнат и преговорите за нашето членство во ЕУ.

FES: Кои се најважните квалитети и/или вештини кои треба да ги поседува еден лидер?

Ова прашање може да биде одговорено на начини на кој ќе се препознаат многу досега дадени одговори. Еве, тоа е еден од квалитетите што треба да ги поседува политичарот на новото време. Да биде храбар во потрагата на оригинални решенија, а повторно да бидат соодветни на ситуацијата и на најдобрите одговори.

Дозволете ми да издвојам една особина. Покрај високиот етички личен кодекс, кој никогаш не смее да биде доведен во прашање, за мене е важна особината човек никогаш да не се плаши да „заплива во длабокото“. Доколку немаше такви луѓе, светот немаше да ги открие новите континенти, зашто тие што не се осмелуваат секогаш пловат близу брегот. Немаше да го освоиме небото и небеските тела, ако луѓето не се осмелија да летаат. Ајнштајн немаше да се ги пронајде одговорите за универзумот, да не се нурнеше во длабочините на човечкиот ум.

 

FES: Што му треба на регионот како целина и кои се најитните работи?

Ние направивме досега сѐ што можеме за да ја вратиме сериозно разнишаната доверба кај нашите пријатели. Да им докажеме дека можеме сами да си ги решиме „домашните задачи“, да се издигнеме над предизвиците и да ги увериме сите дека делиме исти, заеднички, европски и универзални вредности.

Тие наши искрени заложби веќе се препознаени од одлучувачкиот фактор, земјите пријатели на Република Македонија, кои не кренаа раце од нас дури и во најтешките мигови кога изгледаше дека државната политика неповратно застрани од тој правец и ги изгуби европските перспективи од дофат. За тоа сме им благодарни, што дополнително ни дава обврска да ја оправдаме таа доверба.

Изолацијата на нашите граѓани од нивната европска иднина заврши. Доаѓаат посветли денови за македонските граѓани и македонското општество, денови во кои ќе покажеме дека сме го заслужиле нашето место во унијата на европските земји.

 

FES: Иако сите земји во регионот имаат свои специфичности, дали има други примери во регионот, Босна, Косово, каде што гледате сличности и може да се предвидат претстојните промени и што мислите дека треба да се случи?

Сите земји во регионот, помалку или повеќе, делат исти грижи, заложби за нивно решавање, па дури и амбициите ни се заеднички. Околу овие прашања немаме разлики. Она што го видовме, и што го искусивме во изминатите 6-7 месеци, е дека интензивните средби, размена на искуства, и најважно од сѐ, целосното отворање за соработка – дава резултати. И на домашен, и на регионален план. Сите сме сведоци дека успешните иницијативи и акции, во кои политичките лидери од региониот седнаа на заедничка маса донесоа придобивки. Секоја таква иницијатива нè прави чекор поблиску до членство во семејството на европските земји.

Заедничките конкретни договори, со конкретни финансиски аранжмани што ќе го потпомогнат обновување на регионот, а од тие активности директен ефект ќе се почувствува во стопанството, стабилизирањето и зајакнувањето на економијата. Вклучително и во конкретни области како што се туризмот и културната размена преку олеснетото движење на граѓаните на нашите земји. Всушност, такви се и пораките кои сите заедно ги испраќаме од нашите средби досега. Пораки за посилна регионална соработка како клучен елемент за економското приближување на земјите од Западен Балкан до ЕУ или НАТО.

Во исто време, на овие регионални, мултилатерални средби, ги решаваме и отворените прашања на билатерален план. Се обидуваме секогаш да покажеме дека немаме ништо друго совен добри намери за продлабочување на односите за плодна соработка. Тој пристап кон зацврстување и подобрување на меѓусоседските односи ќе остане на таквиот курс и во иднина.

 


Оргиналното интервју на англиски јазик, заедно со интервјуто и на министерката за одбрана на Република Македонија, Радмила Шекеринска, како и анализата на FES за политичките трендови и динамики во југоисточна Европа може да го преземете од следниов линк.

                                                                                                                                                  

 

Стандард: Разликата меѓу Вашата партија, ВМРО-ДПМНЕ и социјалдемократите се намали. Може ли да се случи да ви бидат потребни две албански партии за да оформите коалиција?

Попоски: Може да се случи сѐ, дури тоа да бидат две или три. Ако се има мнозинство, тогаш станува збор за нешто сосема друго, за разлика кога се нема мнозинството.

 

Стандард: Турскиот претседател Таип Ердоган се закани дека повторно ќе испрати бегалци кон Европа затоа што ЕУ парламентот се согласи дека преговорите за влез на Турција треба да се прекинат. Кои би биле последиците од тоа за Македонија и врз контролата на границата со Грција?

Попоски: Мислам дека Турција има интерес да ги одржува односите со Европа, исто како и Европа со Турција. Оттука произлегува и договорот меѓу Германија и Турција и мислам дека Турција не сака да го прекрши овој договор. А ни Европа. Но, ние покажавме дека сме во состојба да ги контролираме нашите граници. Не постојат граници што се непропустливи и сѐ уште има нелегални преминувања но сега е сосема поинаку отколку во периодот кога имавме по 14.000 луѓе што стоеја на границата. Тоа испраќа сигнал.

 

Стандард: Дали вториот бран бегалци – ако Турција испрати бегалци – ќе има влијание на Македонија?

Попоски: Тоа може да има влијание ако не сме подготвени. Но ние сме подготвени. Имаме кооперативен систем со одредени ЕУ држави – меѓу другите и со Австрија – за безбедност на границите. И тоа е добро и за нас и за државите од ЕУ.

 

Стандард: Ќе биде ли потребно да се постави ограда на други места?

Попоски: Ние воопшто не сакаме огради. Но ако и на други места како што е во Гевгелија постои ризик, тогаш ќе го направиме тоа. Во друг случај, не. Затоа што ние не градиме огради само колку да имаме огради. Во пракса се покажа дека бројот на нелегални преминувања на границата масивно се намали откако ја изградивме оградата долга 12 километри кај Гевгелија.

 

Стандард: Очекувате ли во случај на втор бран од Турција мигрантите да преминуваат преку Бугарија наместо преку Македонија?

Попоски: Би можеле да го употребат тој пат затоа што грчко-бугарската граница не е добро заштитена. Тие секогаш ги имаат вистинските информации. И секогаш тргнуваат по патот што е најбезбеден, најбрз...

 

Стандард: ...И е најевтин....

Попоски: И кој не е контролиран.

 

Стандард: Кој ефект го имаше изборот на Доналд Трамп врз американската политика наспроти балканските држави? Постои мислењето дека Владата на Соединетите држави многу помалку би се се ангажирала.

Попоски: Не мислам така, затоа што Балканот е меѓу петте топ приоритети на следната американска влада. Мислам дека затоа и се прави помалку притисок да се случи нешто конкретно на Балканот. Затоа, најважно е да не чекаме некој друг да ги решава нашите проблеми. Америка симболички за нас е мошне важна затоа што претставува симбол за семејство во кое сакаме да припаѓаме: европското семејство. Но тоа не предизвика големи потреси кај нас. САД веќе некое време се повлече како земја која се грижи за безбедноста. Ние се соочуваме со закани како миграција, тероризам и екстремизам но тие може да се придушат со ресурсите што ги имаме во регионот.

 

Стандард: НАТО досега беше важна Алијанса за САД. Црна Гора влезе во сојузот. Ако Македонија сака да влезе во НАТО, мора прво да го реши спорот со името со Грција затоа што Грција ја блокира од таа причина. Гледате ли можност по изборите да се реши спорот со името?

Попоски: Што се однесува до НАТО, ние ги исполнивме сите критериуми – останува само спорот со името. Временската рамка за тоа е отворена уште од 2008 година, затоа што НАТО постојано ја кани Македонија за членство, доколку се реши спорот со името. Во претходните девет години постојано имаше измени со Грција, веројатно повеќе од нивна страна. Се пропуштија многу прилики. Но, не треба да појдеме од тоа дека престојните избори се појдовна точка за решавање на спорот со името. За решавање мора да придонесеме и ние, а и Грците. Но нема совршено време за такво нешто, а ниту пак имало. Ако чекаме совршен период, може нема ни да дојде.

 

Стандард: Може ли да се продолжи со приближувањето кон ЕУ без решавање на спорот со името?

Попоски: Што се однесува до ЕУ, во 2009 година беше направена ужасна грешка со тоа што беше прифатен ставот на Грција. Тогаш ја добивме првата препорака од Европската Комисија за започнување на преговорите. ЕУ мислеше дека спорот со името може да се реши за неколку месеци но во меѓувреме ниту започнавме со преговори со ЕУ ниту го решивме спорот со името. А сега изгледа дека имаме помалку шанси за пронаоѓање на соодветно решение што на крај сигурно нема да се исплати.

Важен елемент е повторно да се врати довербата во текот на процесот. Тоа може да се постигне само со започнување со преговори за влез во Унијата. Во овој случај Грција нема да ја изгуби својата позиција затоа што е јасно дека без согласност од Грција не можеме да станеме членка. Грчкиот став е: ќе ви го загорчиме животот поради спорот со името – сѐ додека не ги исполните нашите услови.

 

Стандард: Грција е во подобра положба.

Попоски: Не може да се спореди. Тие се внатре, ние сме надвор.

 

Стандард: За внатрешната политика. Мислите ли дека би било добро ако се продолжи со разговори за совладување на кризата меѓу четирите партии по изборите?

Попоски: Овие разговори се случуваат затоа што опозицијата го блокираше парламентот. По изборите овие разговори ќе продолжат во парламентот а не во некоја амбасадорска резиденција.

 

Стандард: Времето за кое Специјалното јавно обвинителство треба да ги поднесе обвинувањата, беше ограничено на 18 месеци. И ЕУ е за тоа овој временски рок да се продолжи затоа што Специјалното јавно обвинителство нема доволно време да ги прегледа материјалите од аферата со прислушкување. Вашата партија е против тоа да се продолжи временскиот рок. Мислите ли дека е важно случајот целосно да се расветли?

Попоски: Ние имаме политички договор за Специјалното јавно обвинителство и тој беше мошне прецизен и што се однесува до времето и до законските рамки. А што се однесува до аферата со прислушкување, ние имаме заземено јасен став. Сакаме ова да се истражи во одреден временски рок затоа што сакаме да се врати безбедноста. Насекаде се прислушкува но никаде нема афера со прислушкување толку јавно како во Македонија. Тоа го покажува и степенот на слобода што го има во Македонија.

 

Стандард: И што ќе се случи ако Специјалното јавно обвинителство каже дека не успеало во оваа временска рамка од 18 месеци да го реши случајот?

Попоски: Теоретски може да се случи тоа. Но логично би било да се концентрира на најважниот материјал од прислушкувањето.

 

Стандард: Може ли овој рок да се продолжи?

Попоски: Тоа е дел од договорот што го потпишавме. И ако сега се смени нешто, тогаш се менуваат и други параметри. Не може да се пребира. Сега се избори, потоа се обвинувања – или не.

 

Извор: „Дер Стандард“

Новинар: Аделхајм Вулфл

ЕУ има потреба од Договорот за бегалците со Турција

Министерот за надворешни работи Никола Попоски се надева дека Договорот за бегалците на ЕУ со Анкара ќе трае подолго. Тој бара отпочнување на пристапните преговори со Македонија.

Ди Пресе: Односот меѓу ЕУ и Турција е влошен како резултат на масовните мерки преземени од турското раководство против опозицијата. Дали Македонија стравува, дека Договорот за бегалците помеѓу ЕУ и Анкара може да доживее неуспех?

Никола Попоски: Сè уште не сме ја достигнале точката на која Договорот може да доживее неуспех. На Турција ѝ се потребни сојузници, a на ЕУ ‒ и пред сè на Германија ‒ и е потребен договор, за да се спречи минатогодишната состојба. Ниту еден политичар не може да си дозволи влез на толку многу бегалци, а особено не Германија, на која ѝ претстојат избори во 2017 година. Не мислам дека некој сериозно сака да го загрози договорот меѓу ЕУ и Турција.

Ди Пресе: Дали може Турција од лутина да го прекине, доколку критиката од ЕУ стане поостра?

Никола Попоски: Како што веќе реков, не верувам дека тоа сега ќе се случи. Во Турција има легитимно очекување во поглед на помош од ЕУ. Турција има прифатено 2,5 милиони бегалци. На нашата граница регистрираме колку бегалци пристигнуваат. Со оглед на намалениот број бегалци, може да се заклучи дека Турција нешто направила.

Ди Пресе: Колку изнесува бројот на бегалци во моментот?

Никола Попоски: Дневно регистрираме 20 до 50 илегални преминувања на границата. Од почетокот на годината, повеќе од 30.000 луѓе се обиделе илегално да ја преминат границата од Грција кон Македонија. Но, во соработка со грчките гранични власти, најголемиот број од нив беа спречени. Тоа е далеку помал број во споредба со минатата година. Тогаш имавме случаи кога околу 40.000 лица дневно ја минуваа границата. Но, треба да ни биде јасно дека кризата сè уште не е надмината. Не би сакал да исклучам ситуација кога повторно повеќе луѓе би ја користеле балканската рута. Барем не засега.

Ди Пресе: Што би значело тоа за Македонија?

Никола Попоски: Ние покажавме дека можеме да спречиме масовни гранични преминувања. Па и во соработка со Грција. Во 2015 година во Грција успехот беше мерен според критериумот колку бегалци ќе се пропуштат кон Македонија. Сега е поинаку. Соработката на ниво на гранични службеници е многу добра.

Ди Пресе: Австриски полицајци се во служба на македонската граница. Дали се потребни уште повеќе полицајци или војници?

Никола Попоски: Пожелно би било тоа да се координира според бројот на пристигнати бегалци. Ако ситуацијата остане вака, оваа помош е доволна. Во спротивно, ќе ни бидат потребни повеќе полицајци, уреди за ноќно набљудување и дополнителна опрема.

Ди Пресе: Македонија тесно соработува со земјите на ЕУ во однос на бегалското прашање. Истовремено, земјата е заглавена на патот кон членството во ЕУ.

Никола Попоски: Сега ја добивме осмата препорака на Европската Комисија за отпочнување пристапни преговори. Првата ја добивме во 2009 година. Европскиот совет тогаш ја направи големата грешка што не ја следеше оваа препорака. А Грција бараше да се одолговлечи почетокот на преговорите. Во Советот се создаде впечаток дека преговорите само за кратко ќе се одложат и дека спорот за името ќе се реши во најбрзо време.

Ди Пресе: Атина не го признава државното име Македонија. Дали има некакви знаци дека спорот може конечно да се разреши?

Никола Попоски: Во изминатата година воведовме мерки за градење на доверба со Грција. Тоа им дава еден целосно нов квалитет на нашите билатерални односи. Уште од независноста на Македонија не постоел период на толку интензивна соработка со Грција.

Ди Пресе: Значи, се надевате дека Грција наскоро ќе се откаже од блокадата во ЕУ против Македонија?

Никола Попоски: Би било премногу оптимистички да се каже дека знаеме кога точно ќе се случи тоа. Но атмосферата е промената, а тоа е добар предуслов за да се случи нешто во тој правец.

Ди Пресе: Во новиот извештај на ЕУ за напредокот во Македонија има и критика во однос на корупцијата и влијанието врз судството.

Никола Попоски: Постојат неколку критички точки што укажуваат на проблеми што ги имаат сите земји од нашиот регион, без разлика дали се во ЕУ или не. Владеењето на правото или ефикасноста на админстрацијата се точки во кои мораме да покажеме напредок. Ова важи за Македонија, но исто и за Србија, Црна Гора и Албанија. Сепак, најголемиот напредок се постигнува за време на преговорите за членство во ЕУ. Затоа, најголемата грешка беше отпочнувањето на преговорите со Македонија да се одложува веќе осум години.

 

Извор : Министерство за надворешни работи

Новинар : Вилен Шнајдер

 

Одлуката на Светска банка да и стави на располагање на Република Македонија 25 милиони евра средства наменети за капитални инвестиции во општините пред изборите е уште една добра вест и верификација на економските политики на Владата, вели министерот за финансии Кирил Миновски.

- Владата одржува постојано добри односи со речиси сите меѓународни финансиски институции вклучително и со СБ. Станува збор за кредит кој има за цел подобрување на квалитетот на општинските услуги. Во периодот кога беа закажани изборите дојде до извесно одлагање на овој износ од 25 млиони евра. Со информацијата дека ни се одобрени овие средства се дава еден позитивен импулс на инвестициската активност на ниво на единици на локална самоуправа со што ќе дојде до изградба на инфаструктурни објекти, водоводи и училишта на локално ниво, изјави Миновски во интервју за ТВ „Сител“.

Тој додаде дека со првите средства од кредитот од СБ за подбрување на општинските услуги беа реализирани речиси 70 капитални проекти на локално ниво.

- По одобрувањето на овие средства ние веднаш ќе пристапиме кон објавувањето на повик на кој општините ќе можат да аплицираат со нивни проекти за користење на овие средства коишто несомнено ќе придонесат за економскиот раст во вториот квартал од 2016 година, рече Миновски.

Во однос на повлекувањето на резидентниот претставник во канцеларијата на ММФ е, вели, пред се од интерни причини.

- Државите кои што немаат кредитен аранжман со ММФ во најголем дел од нив нема резидентен претставник. Но, тоа не значи дека канцеларијата на ММФ е затворена, вели министерот за финансии Миновски.

Миновски:Однесувањето на опозицијата прави штета на угледот на Македонија на финансиските пазари

Обвинувањата од страна на опозицијата во однос на издавањето на еврообврзницата се целосно невистинити. Доколку се погледнат информациите на Ројтерс и Блумберг и внимателно се следат информациите кои се објавуваат ќе видиме дека нашите тврдења се вистините, истакнува министерот за финансии Кирил Миноски. 

Во моментот кога е донесена одлуката, посочува тој, во членовите кои ги цитира опозицијата се говори дека е неопходна согласност од помошникот министер за финансии.

- Ние во моментот на носењето на одлуката немаме техничка влада за спроведување на избори од причина што не е утврден датум за одржување на изборите. Во моментот се во тек преговорите за утврдување на иден датум за избори. Оваа теза на СДСМ е невалидна, посочи во интервју за Сител министерот Миновски.

Министерот за финансии нагласи дека средствата од еврообврзницата се неопходни за буџетската 2016-2017 година.

Според него, дел од овие средства, околу 200 милиони ќе бидат искористени за отплата на претходно искористени кредити односно враќање на претходно земени обврски.

- Она што е преседан е однесувањето на опозицијата. Со тоа се нанесува огромна штета на меѓународниот углед на Македонија на финансиските пазари. Се прави преседан кој значи дека секоја идна опозиција може да го користи при евентуално издавање на некоја нова еврообврзница. Тоа влијае негативно на интересот на инвеститорите, рече Миновски.

Доколку ги следиме макроекономските параметри на Македонија, појасни, ќе видиме дека тие се на ниво подобро од соседите и меѓу подобрите во Европа, меѓутоа заради политичкиот ризик од почнувањето на кризата до сега ние плаќаме каматна стапка речиси за 1,7 пати повисока од онаа која реално би требало да ја плаќаме. Тоа значи милионски штети кои нанесуваат на граѓаните и буџетот на Република Македонија.

- Интенцијата на СДСМ е јасна, да се оневозможи да се обезбедат овие средства, затоа што истите ќе значат непречено функционирање во наредниот временски период, ќе дадат дополнителна сигурност во турбулентни геополитички околности, истакна Миноски.

Тој уште еднаш повтори дека со ребалансот на буџетот не доаѓа до кратење на капиталните проекти.

- Доколку ги споредиме податоците од 2006 во однос на оние од 2016 година, ќе видиме дека износот наменет за капитални инвестиции е речиси пет пати поголем. Обезбедени се дополнителни средства за оние капитални проекти кај кои врз основа на проценетата динамика на реализирање на активностите постои простор да се потрошат тие средства, тоа е пред се изградбата на автопатот од Коридорот 10 Демир Капија-Смоквица, понатаму обезбедени се средства за гасификаци, вели меѓу другото Миноски.

Извор: „ТВ Сител“

 

„За нас европската интеграција е надворешен главен приоритет поради условите за подигнување на стандардот на живеење во Република Македонија, сигналот на стабилност, можноста за привлекување на странски инвестиции, а воедно процесот на европската интеграција е најсилниот кохезивен фактор во Република Македонија кој ги обединува сите политички структури и мислам дека со враќање на кредибилитетот во еден таков процес во голема мерка би ги релаксирале и внатрешните политички процеси кои се услов за натамошен развој и обезбедување подобра иднина за сите граѓани на Република Македонија", вели во интервју за Anadolu Agency (AA), министерот за надворешни работи на Република Макеоднија, Никола Попоски.

Говорејќи за политичката криза во земјата и договорот за нејзиното надминување кој мината година беше потпишан помеѓу најголемите политички партии во земјата Попоски вели дека минатото лето со овој договор всушност е договорен излезот од таа криза.

„Доколку погледнеме што тој план содржеше, повеќето точки, би рекол речиси сите се исполнети, меѓутоа една клучна точка не е спроведена а тоа се избори, кои требаше да се одржат во април а потоа во јуни. Избори кои беа дел од барањата на најголемата опозициска партија и за која постоеше согласост помеѓу владината коалиција и опозициските партии, да бидат спроведени”, вели Попоски, кој смета дека излезот треба повторно да се насочи кон спроведување изборите, но смета дека голем дел обврски кои беа преземени минатото лето се исполнети.

„Изнедадивме со фактот што голем дел од многу тешки обрврски беа спроведени во претходниот период”, вели министерот Попоски. Тој смета дека единствениот начин земјава да ја надмине кризата ќе биде со домашни ресурси, односно преку дијалог на политичките партиии.

„Не верувам дека никој од надвор, од било каде и да доаѓа, ќе може да ги решава проблемите во Република Македонија на политичко ниво доколку ние самите тоа не го сториме. Добро е што се покажува определен интерес од европските партнери и од Америка, бидејќи сепак голем дел од проблемите веројатно не би се случувале, или не би се случувале на таков начин доколку ние имавме кредибилен пат за интегрирање со Европската унија и НАТО”, смета министерот Попоски.

Истакнува дека не мисли дека тоа е причината заради определени конфронтирања, бидејќи како што вели, политички конфронтирања постојат во многу земји кои се дел од ЕУ, но се надминуваат на поелегантен начин доколку стe дел од заедницата.

„Многу поголеми проблеми носат доколку се соочите со такви политички конфронтирања поради повеќето блокади кои и се имаат случено на Македонија кон ЕУ и НАТО, немате кредибилен пат во кој можат сите граѓани да веруваат околу тоа”, наведува македонскиот министер за надворешни работи.

Постигнатите резултати од реалиацијата на договорот за решвање на политичката криза од минатата година, одложувањето на предвремените парламентарни избори во два наврати, прв пат за 24 април, а втор пат за 5 јуни, Попоски ги смета како немање чувство на опозицијата дека е корисно да се одржат изборите.

„Тоа што го видовме е дека во два наврати се одложуваа изборите поради немање на чувство на опозициската партија дека е корисно сега да имаме избори. Тоа не можемо да го санираме на друг начин освен нивна одлука за тоа кога да имаме избори. Во секоја од тие комбинации треба да се посочиме на организирање на изборите, создавање на услови кои ќе имаат доверба кај сите политички субјекти и конечно, да оставиме граѓаните да одлучуваат како треба да се однесуваме, кое треба да биде политичкото мнозинство кое треба да ги носи одлуките и одговорноста”, уверува министерот Попоски.

- Не треба странските амбасадори да одлучуваат за избори во Македонија

Осврнувајќи се на забелешките на странските дипломати во земјава, посебно на амбсасадорите на САД и ЕУ, кои во неколку наврати излегоа со став дека сеуште не постојат услови за одржување на кредибилни избори, Попоски изјавува дека не треба странските дипломати да одлучуваат дали има или нема услови за одржување на избори во земјата.

„Не мислам дека било кои амбасадори треба да одлучуваат дали има или нема услови во Македонија. Се согласувам со фактот дека не треба да имаме избори во кои најголемата опозициска партија нема да учествува бидејќи тоа ќе даде една негативна конотација за самиот изборен процес. Впрочем и идејата за избори е нешто што го бараше најголемата опозициска партија. Владината коалиција беше со став избоите да се случат во редовен термин а тоа е 2018 година. Без разлика на ова им беа нагласени три фактори, избрирачкиот список, климата во медиумите и обезбедување на механизми за одвојување на партиско дејствување, државно дејствување и комоција на граѓаните да се чувствуваат дека можат да избираат сами”, вели шефот на македонската дипломатија во разговор за АА.

- Со соседните земји и земјите од регионот градиме клима на доверба

„Доста е значајно што во нашиот регион работиме се повеќе и повеќе на создавање на клима на доверба и во рамките на билатералните односи и во рамките на регионалите иницијативи за интеграција на балканот”, истакнува Попоски, осврнувајќи се на односите со соседните земји и земјите од регионот. Шефот на македонската дипломатија овие односи ги дели на три нивоа, така што, според неговото мислење најдобри се односите помеѓу земјите кои немаат заедничка граница.

„Јас би ги поделил односите на три нивоа. Едно, најдобри се односите помеѓу оние земји кои немаат заедничка граница, во Југоисточна Европа тоа е како правило, така што многу полесно од македонски аспект се менаџираат односите со Словенија, Хрватска и БиХ, отколку со оние земји со кои имаме реално граница. Втора категорија, земји со кои имаме заедничка граница а не се дел од ЕУ. Албанија, Косово, Србија би биле земји со кои поедноставно се справуваме во рамките на билатералните односи”, вели Попоски. Најкомплексни односи се меѓу земјите со кои имаме заеднички граници, каде едната земја е внатре во ЕУ а другата е надвор, додава тој.

„Во нашиот случај најмногу напори и енергија би требало да посветиме со Грција и Бугарија како членки на ЕУ чија поддршка ни е неопходна за да станеме дел од тоа семејство и во услови во кои секогаш, барем на Балканот, тие односи се предмет на исполнување на некакви очекувања од другата страна. Ние знаеме со што сме соочени, во поглед на спорот со името кој ни е главната пречка за европската интеграција, но веруваме дека генералното подобрување на меѓусебните односи во регионот и нашите напори за релаксирање на односите и намалување на тензиите по однос на такви проблематични прашања како што е спорот со името за кое чувствуваме многу високо ниво на неправедно оспорување. Со тек на време мора да влезат во слика на порелаксирани односи. Бизнис заедницата, туризмот, односите помеѓу луѓето се тие кои би требало да ги надвладеат оние политички стравувања кои постојат во нашиот регион.

- Попоски: Договорот помеѓу ЕУ и Турција за бегалците е најдобриот можен договор во овој момент

„Договорот помеѓу ЕУ и Турција можеби не е идеален во повеќе аспекти, од едната и другата страна има некакви предизвици со кои треба да се соочат страните. Договорот е најдобриот можен договор кој би можеле да го постигнеме во овој момент. Мислам дека договорот не треба многу евтино да се отфрла, туку од сите страни треба да се вложат максимални напори за негово спроведување. Колку да изгледа тоа тешко во овој момент, со оглед на фактот дека некои од апскетите од неговото спроведување сериозно доцнат”, вели Попоски, коментирајќи го Договорот помеѓу ЕУ и Турција за решавање на бегалската криза.

„На пример, само неколку стотици бегалци или мигранти се предмет на тој договор за реадмисија кој до сега е спроведен, многу малкумина се реалоцирани од од приемните земји пред се Грција во другите членки во ЕУ, и има ред други проблеми, но јас верувам ова е најдобриот договор и за Турција и за ЕУ и за сите други земји низ кои транзитираат бегалците вклучително и Република Македонија”, додава Попоски, објаснувајќи го својот став.

„Ниту една земја не може да го реши сама, вклучитено ни Турција, ни Грција, ни Германија ни земјите кои се крајна дестинација, затоа неопходен ни е овој договор. Македонија е подобро подготвнена отколку што беше во 2015 за соочување со голем бран на мигранти. Не мислам дека Македонија е во позиција да го реши тој предизвик сама по себе но мислам дека нивото на комуникација е подобрено и помеѓу Турција и Грција, и помеѓу Грција и Макеоднија и веројатно сите други земји кои се на север на таа рута”, истакна Попоски и додаде дека сега е воспоставена дневна комуникација со грчките власти за избегнување сценарија како оние од минатото лето, кога илјадници мигранти сакаа да преминат од една во друга граница.

„Таа соработка да се пренасочи во правец на дислоцирање на сите оние луѓе кои се во шатори да бидат дислоцирани трасферирани во центри за прием за кои ЕУ има трансферирано пари за да имаат и хуман и безбеден третман”, смета министерот Попоски.

- Турција: Еден од клучните партнери за Република Македонија

Турција е еден од клучните партнери за Република Македонија и во регионален и во глобален аспект, истакнува Попоски зборувајќи за односите помеѓу Република Макеоднија и Република Турција.

„Исто така, многу значаен фактор што Турција како членка на НАТО е еден од послилните поддржувачи на НАТО во Балканскиот простор и членството на Македонија во НАТО. Тука не е битен безбедносниот аспект, кој можеби е помалку релевантен со оглед на тоа дека не верувам дека има крупни безбедносни закани во балкански контекст, но е голем симбол за стабилност ,за релаксирање на определени тензии кои постоеле во минатото. Тука мислам дека Турција игра улога на голем поддржувач и на РМ и на останатите земји за членство во НАТО алијансата. Имаме одлични односи во делот на туризмот, економијата и инвестициите. Сето тоа е пресликано и на високото ниво на комуникација и средби кои го имаме на највисоко ниво. Тоа би рекол дека е дел од еден стандард кој е воспоставен во македонско-турските односи во изминатите децении и тоа можеме само да го надградуваме во иднина“ , истакна министерот за надворешни работи Никола Попоски во интервјуто за АА.

Извор: Агенција Анадолија

Новинар: Адмир Фазлагиќ

Преземавте една од најважните функции во државата. Кои ќе бидат вашите приоритети на позицијата прв финансиер?

- Главен приоритет е поттикнување на отворањето нови работни места, подобрување на животниот стандард на граѓаните, привлекување на странските и поттикнување на домашните инвестиции, континуирано подобрување на деловното окружување и јакнење на фискалната дисциплина.

Во насока на поттикнување на отворањето нови работни места деновиве беше претставен, а следниот месец треба да почне со примена „Македонија вработува 2“ – продолжението на една мошне битна мерка на Владата, којашто креираше 19.000 нови работни места за само една година, а од која очекуваме дека во наредниот период ќе креира уште 15-20.000 нови работни места,  или вкупно 40.000 нови работни места само од оваа мерка за вработување на Владата. Тоа се извонредни бројки ако се земе предвид дека е обезбеден извор за егзистенција за 40.000 семејства во Македонија преку само една мерка на Владата.

Во моментов, невработеноста во Македонија е на историски најниско ниво. Изминативе десет години отворени се над 150.000 работни места. Тоа претставува дополнителен предизвик за понатамошно интензивирање на активностите во насока на решавање на структурните повеќедецениски проблеми со невработеноста, како и во промовирањето на активниот пристап на пазарот на трудот, кој обезбедува поголема усогласеност на понудата и побарувачката на работната сила.

Во креирањето нови работни места значајна улога имаат и странските инвестиции. Странските инвеститори носат нови технологии, нови знаења и нови стандарди на работа кои креираат додадена вредност, како за македонскиот извоз, така и за македонските работници кои се обучуваат и стануваат поконкурентни на пазарот на труд. Минатата година во Македонија влегоа 30 странски инвестиции, а во првите 5 месеци од оваа година 17 странски компании објавија инвестиција, почнаа со градба или производство, а до крајот на годинава очекуваме уште толку компании да донесат одлука за инвестирање во Македонија.

Истовремено се работи и на вмрежување домашни компании кои ќе соработуваат со странски партнери, што на крај ќе резултира со трансфер на знаење и добри деловни практики, зголемено производство и зголемен број вработени и во домашните компании.

Со зголемување на вработеноста на квалификувани работници ќе зголеми потребата од такви работници на пазарот на труд, а со самото тоа и нивната цена, односно ќе порасне платата.

Секако, инвестициите не би биле можни доколку немате поволна бизнис клима, поради што оваа Влада во континуитет презема активни мерки и политики за подобрување на деловното окружување. Активностите за унапредување на деловното окружување во насока на поедноставување на регулативата и процедурите, поголема флексибилност на пазарот на трудот и подобар пристап до финансии ќе продолжи и во наредниот период.

Домашните инвестиции се исто толку битни како и странските. Затоа освен добрата бизнис клима, важно е да се обезбеди ликвидност на домашните компании преку поволни кредитни линии, како 350-те милиони евра на МБПР, Фондот за иновации, но првенствено преку ниските даноци. Македонија има најниски даноци во Европа, а со тоа и најмало зафаќање од фирмите, што им овозможува на компаниите средствата да ги инвестираат за развој на бизнисот. 

Само преку извозно ориентиран и  конкурентен приватен сектор, којшто се базира на производи и услуги со висока додадена вредност е можен континуиран и одржлив економски раст.

Доаѓате од функцијата прв даночник. Каква база е досегашното Ваше искуство за должностите што ги носи позицијата министер за финансии?

- Позицијата директор на Управата за јавни приходи е секако добра основа. Министерството ги креира политиките и законите, додека Управата како орган ги спроведува на терен. Управата за јавни приходи учествува со над 65% во приходната страна на Буџетот, со што претставува еден од неговите најзначајни столбови. Активностите што беа преземени за време на менаџирањето со оваа институција, коишто доведоа до зголемена наплата на даноци, треба да продолжат и во наредниот период, со цел повисок степен на даночна усогласеност. Претходно бев директор на Пазарниот инспекторат. Двете институции се посебно комплексни, имајќи го предвид фактот што во двете институции се спроведува инспекциски надзор. Во комуникацијата со приватниот сектор главниот акцент беше даван на таканаречен мек пристап кон приватниот сектор, којшто подразбира комуникација, едукација и стимулирање на таканаречената доброволна усогласеност. Овие добри практики ќе ги продолжам и на новата позиција. Сметам дека министерот за финансии треба постојано да биде во контакт со стопанствениците, изворно да се информира за проблемите на приватниот сектор и да предлага политики и законски решенија коишто ќе функционираат во практиката.

Во мојата професионална кариера бев активно вклучен и во реформите на пазарот на труд преку воспоставување законски мерки за негова поголема флексибилност, креирање политики за вработување, промоција на активните мерки на пазарот на трудот, воведување на системот на електронска пријава/одјава и слично. Активно бев вклучен и во активностите за воведување трет пензиски столб, како дел од реформите на пензискиот систем во Република Македонија. Исто така имам искуство и во работењето на проекти чијашто основна цел беше реформа на платниот систем, унапредување на банкарската супервизија, намалување на циркулацијата на готови пари во оптек преку стимулирање на употребата на платежните картички, како и на активности поврзани со унапредување на работењето на Македонското кредитното биро. Во претходното работно искуство можам да ја набројам и стратегијата за подобрување на извозот и јакнење на капацитетот на проектот Инвест ин Маседонија (Invest in Macedonia). Сметам дека искуството од сите овие работни задачи ќе дадат придонес во моето извршување на функцијата министер за финансии.

Ваше гледиште – во кој правец се движи македонската економија?

- Неизвесноста во политичката ситуација сигурно ќе има ефект врз економијата и економската активност. Фирмите се воздржуваат од инвестиции, граѓаните од потрошувачка на трајни добра, банките се попрудентни при давањето кредити. Во првиот квартал, и покрај солидната градежна активност, има намалување на бруто-инвестициите. Таа претпазливост во очи на политичката неизвесност може да придонесе за помал економски раст од очекуваното.

Минатата и на почетокот на оваа година имавме високи стапки на раст на индустриското производство, но во април, иако позитивен, растот на индустријата забави. 

Позитивен момент е што извозот продолжува да расте со солидни стапки на раст, благодарение на извозот од слободните економски зони.

Што е задачата на фискалната политика во услови кога инвестициите и приватната потрошувачка паѓаат? – Наша цел е да обезбедиме ликвидност на приватниот сектор преку редовна исплата на платите, пензиите, субвенциите, социјалната помош, како и задржување соодветно ниво на капитални расходи за да се поддржи економскиот раст.

Со оглед на политичката ситуација, дали се планира прекројување на државната каса?

- И покрај здраво поставените економски политики, политичката криза почна да ги дава резултатите. Поради тоа треба да се направат корекции во државната каса и ние тоа ќе го направиме. Ребалансот ќе биде одговор на ефектите од политичката криза, односно реакција на забавувањето на растот преку поддршка на приватната потрошувачка и јавните инвестиции. Капиталните инвестиции остануваат на високо ниво, повисоко од минатата година. Продолжуваме со спроведување на крупните инфраструктурни проекти. Продолжуваме со изградба на автопатишта, на регионални патишта, локални патишта, со реконструкција на железницата, со изградба на училишта, болници.

Согласно веќе воспоставената практика, како и секоја година и оваа ќе се реализираат најавените покачувања на социјалната помош во јули и пензиите во септември.

Дали ќе се издава нова еврообврзница?

- Со оглед на коригираните проекции за раст и пролонгирањето на политичката криза во земјава Владата му даде мандат на Министерството за финансии да го истражи пазарот за издавање еврообврзница. Во следниот период тим од Министерството за финансии ќе го истражи пазарот и доколку се создадат поволни услови, би се издала еврообврзница.

Во таа насока, внимателно ги следиме случувањата на светските пазари на хартии од вредност, во контекст на референдумското одлучување на граѓаните на Велика Британија за излез од Европската Унија. Исходот од референдумот ќе има директно влијание врз движењата на меѓународниот пазар на капитал.

Зошто е потребно евентуално издавање на еврообврзницата?

- Политичката криза постојано добива нови продолженија. На еврообврзницата може да гледаме како на банкарска гаранција во Народна банка која ќе обезбеди сигурност доколку политичката криза се пролонгира.

Со внесот на свеж капитал во земјата, освен гаранција за макроекономска стабилност, ќе се придонесе и за придвижување на економијата која е под влијание на политичката криза. Влезот на странски капитал ќе придонесе за намалување на задолжувањето на домашен пазар, што ќе ја зголеми сумата за кредитирање и ќе поттикне инвестиции кај домашните фирми. Од друга страна ќе влијае и на зголемување на приватната потрошувачка. Сето тоа ќе резултира со раздвижување на економската активност и поголем економски раст.

Извор: МИА

Фирмите во Македонија плаќаат најниски даноци. Денес државата пет пати помалку зафаќа од заработката на компаниите во споредба со пред десет години. Тоа се стотици милиони евра годишно директна помош од Владата за домашните фирми преку даночната политика, вели вицепремиерот и министер за финансии Зоран Ставрески.

- Фирмите во Македонија плаќаат најниски даноци. Да споредам, ако ефективната даночна стапка кое е зафаќањето на државата преку даноците од профитот на фирмите, во 2005 и 2006 година изнесувала околу 40 отсто, денес таа е пет пати помала. Значи денес државата пет пати помалку зафаќа од заработката на компаниите. Тие средства остануваат на фирмите самите да одлучат како ќе ги распределат и како ќе ги инвестираат, истакнува Ставрески во интервју за „Вечер“.

Ставрески додава дека Владата во континуитет имплементирала мерки со кои се намалил даночниот товар на фирмите. Во периодот од 2009 до 2015 за време на кризниот период во кој се чуствувале последиците од светскатата и европската криза, Владата им овозможила на  фирмите ослободување  од  обврската  за  плаќање  данок  на нераспределената добивка. Данокот на добивка пак  е сведен на 0 проценти доколку таа се реинвестира. Данокот на добивка е целосно укинат за микро и мали бизниси со приход до 3 милиони денари.Исто така, Владата ги намалила и стапките за придонеси за пензиско и за здравствено осигурување, посочува Ставрески.

Вицепремиерот истакнува дека има намалување и на царините за 40 отсто во однос на 2006 година.

- Во периодот 2006-2015 година неколкукратно се намалени и царините на барање на бизнис-заедницата. Ова придонесе за намалување на ефективната царинска стапка на 1,75 отсто, што е една од најниските во регионот. Денес фирмите врз основа на укинати и намалени царински такси и надоместоци остваруваат заштеди во износ од над 10 милиони евра годишно, вели Ставрески.

Како што посочува во интервјуто добрите економски резултати на македонската економија, односно четврт најдобар економски резултат за 2015 година во Европа, во услови на политичка криза не се феномен, туку производ на добро поставените економски политики кои се практикуваат во земјава последниве десет години. Ставрески вели дека во Македонија е создадена одлична бизнис клима за фирмите, што го докажува и извештајот Дуинг бизнис 2016 на Светска банка и ИФЦ кој ја рангира Македонија како 12 –та најдобра дестинација во светот и 6-та во Европа за водење бизнис.

Како фактори за високиот економски раст на македонската економија Ставрески ја наведува и даночната политика и проактивната политика на Владата кон стопанството.

- Фирмите во Македонија знаат дека имаат потпора во оваа Влада во секое време. Кога имаше потреба да се подобри ликвидноста на фирмите обезбедивме евтина кредитна линија од 350 милиони евра за мали и средни претпријатија. Издвојувавме и издвојуваме значајни суми за капитални инвестиции, кои значат работа за фирмите. Спроведуваме низа проекти како „Македонија вработува“, „Купи куќа, купи стан“, „Купи куќа за млади“ од кои исто така директна корист имаат и фирмите, вели Ставрески.

Извор: Дневен весник Вечер

Премиерот Никола Груевски во интервју за американскиот магазин „Лидерс“ зборува за стратегиските приоритети на Владата, за странските инвестиции, можностите за развој и стабилност на земјата, бегалската криза…

„Лидерс“ магазин е основан во 1978  и се занимава со светските лидери во политиката, дипломатијата, бизнисот, медиумите. „Лидерс“ е единствен светски магазин кој ги пренесува ставовите и визиите на лидерите и највлијателните луѓе во светот.  „Лидерс“ е списание кое претставува форум на идеи и мислења на светските лидери за клучни актуелни прашања.

Бевте доста сериозен во реализирањето на поголем број цели за вашата администрација. Кои се вашите приоритети и како напредува нивната реализација?

– Владата има пет стратегиски приоритети, кои се во голема мерка еднакво значајни. Првиот е да го реализираме нашиот план за членство во НАТО и во Европската Унија и да најдеме решение како тоа да го сториме без Грција да го попречи нашето членство во двете организации.

Нашата втора исклучително значајна стратегија е поврзана со економијата. Отворивме нови работни места, донесовме странски инвеститори и создадовме добра бизнис клима и општо земено силна економија која генерира нови работни места.

Третата цел е во насока на одржување добри внатрешни односи. Македонија е мултиетничка држава и за нас ова е многу значајно. Ова го подразбира имплементирањето на Охридскиот договор потпишан во 2001 година, нормализирање на односите и создавање подобра атмосфера меѓу разните етнички заедници.

Следниот од нашите приоритети е поврзан со владеењето на правото и разните подобрување во системот на квоти и во администрацијата, како и борбата против криминалот и корупцијата.

Петтиот од нашите врвни приоритети е не само да се изнајдат начини да се подобри квалитетот на образованието, туку тоа да стане полесно достапно до сите граѓани низ земјата. Врзано со ова е и образованието и истакнувањето на претприемачкиот дух на граѓаните. Развиваме многу инструменти во оваа насока.

Македонија ретко се спомнуваше кај странските инвеститори, но вие изградивте платформа за нивен влез. Дали тие ја разбираат пораката дека Македонија нуди можности за развој и стабилност?

– Како држава ние имаме и политичка и макро-економска стабилност. Нашиот раст изнесуваше околу 2 проценти годишно во изминатите 15 до 20 години. Го одржуваме државниот долг на ниво од 36 проценти од
бруто-домашниот производ и јавниот долг на 43,8 проценти. Пред 2006
година, државниот долг изнесуваше 40 проценти од БДП. Имаме стабилна валута која е врзана со еврото. И другите елементи поврзани со макроекономската состојба се стабилни. Во изминатите две години го достигнавме второто највисоко ниво на економски раст во Европа од 3,8 проценти. Се надевам дека годинава ќе имаме многу добри резултати во споредба со другите европски земји. Една од најатрактивните предности кои ги нуди Македонија е што има меѓу најниските трошоци за водење бизнис во Европа. Тука мислам на разните расходи, вклучително и даноците, царините, логистиката, енергенсите, трошоците за работна рака… Имаме најниски даноци во Европа. Данокот на личен доход во Македонија е 10 проценти, исто како и данокот на добивка. Доколку добивката се реинвестира, данокот изнесува 0 проценти. Ги намаливме царините и другите давачки, придонесите за здравствениот и пензискиот фонд и преземавме многу други чекори поврзани со намалување на давачките и воведување на рамни даноци. Дополнително, создадовме сободни економски зони во кои компаниите не плаќаат даноци во првите 10 години од своето работење. Ова е значителна предност.

Ние сме мала земја од два милиони луѓе на 25.000 квадратни километри, но имаме договори за слободна трговија со сите земји во Европа, со исклучок на Русија. Ова значи дека се што е произведено во Македонија може да биде извезено во европските земји без да се плаќаат давачки. Производите од Македонија имаат слободен пристап во која било земја на европскиот континент со исклучок на Русија. Со овој чекор ние го надминавме хендикепот на нашиот мал домашен пазар. Договорите за слободна трговија ни помагааат, заедно со ниските давачки и добро образованата работна рака, да бидеме држава која може да послужи како порта за влез на европскиот пазар. Многу странски компании купуваат земја и отвораат производствени центри во Македонија од кои ја покриваат цела Европа.

Еднакво важно е што ја подобривме бизнис климата во изминатите девет години. Во 2006 година, кога беше избрана мојата Влада, во извештајот Дуинг Бизнис на Светската Банка Македонија беше рангирана на 96 место. Денес сме 12. во светот и шести во Европа. Само Британија и скандинавските земји се пред нас. Тоа е сериозно подобрување. Во меѓувреме, извештајот на Светската Банка не пласираше меѓу 10-те најреформски држави во светот четири пати, а двапати бевме пласирани на второ место според спроведените реформи.

Ова дојде како резултат на многуте чекори кои ги преземавме. Една од
мерките подразбираше реформа на бирократијата, со која илјадници бирократски процеси ги направивме побрзи или поевтини. Работевме заедно со стопанските комори и со повеќе од 350 компании од разни сектори и големини. Ги детектиравме сите слабости во бирократијата на кои компаниите се жалеа и елиминиравме најголем дел од нив. Тие што не ги елиминиравме ги забрзавме или поевтинивме. Сменивме доста работи кои ја поткопуваа предноста на нашата држава и ги претворивме во наши силни точки. На пример, во 2001 и 2002 година, нашето Министерство за финансии за првпат формираше Централен регистар. Денес, македонскиот Централен регистар е оценет како најдобар во Европа и на 16. место во светот. Со реформите, го скративме времето потребно да се отвори компанија. Во минатото беа потребни неколку месеци да се отвори компанија – сега тоа може да се стори за четири часа, од која било локација во светот. Нудиме и бесплатен интернет и евтини трошоци за старт-ап компаниите. Нудиме електронско плаќање на даноците и електронска комуникација со царинската служба и имаме стопроцентна покриеност на земјата со електронско работење со клиенти. Тоа што претставуваше наша слабост во минатото, сега е наша предност.

Слободните економски зони се интересни за инвеститорите. На пример, покрај даночните олеснувања, со кои тие не плаќаат данок на личен доход или на заработувачка во првите 10 години, се укинуваат и данокот на додадена вредност и давачките за увоз на суровини за производите наменети за извоз. Воедно, нудиме многу ниски цени, практично бесплатно изнајмување на земјиштето, во рок од 99 години. Владата придонесува до 560.000 долари за изградбата на фабриките, објекти и многу компании дојдоа од САД, Британија, Германија, Италија и други земји.

Работиме напорно да го подобриме не само квалитетот на образованието, туку и бројот на високо-образовани луѓе. Англискиот јазик задолжително се изучува во основното и средното училиште, како и еден дополнителен светски јазик. Ги изменивме наставните планови во основното и средното образование за да вклучиме изучување на информатичките техонологии, етика, бизнис, претприемништво и други предмети кои се важни за младите луѓе во оваа фаза на развојот на нашата земја. Средното образование го направивме задолжително и бесплатно, со што обезбедуваме дека дури 99 проценти од децата завршуваат средно училиште, што е многу важно за мерките кои ги преземаме. Висок процент од младите луѓе се запишуваат на факултет, благодарение на субвенциите за високото образование. Ја намаливме цената на факултетското образование на 250 долари годишно. Преведовме над 1.000 учебници кои се користат во разни области на водечките десет универзитети во светот и ги направивме достапни на разните универзитети во Македонија. Инвестиравме многу пари во набавка на нови лаборатории за факултетите кои се користат и за бизнис, не само за научни истражувања. Вложуваме меѓу  5 и 6 проценти од нашиот бруто домашен производ во образованието. Исто така имаме и висок процент на луѓе под 30 години – 41,2 проценти од граѓаните се во оваа старосна категорија – и тоа ни помага да привлечеме повеќе инвеститори.

Најголемиот предизвик на нашата економија е стапката на невработеност. Кога беше избрана мојата Влада во 2006 година, стапката на невработеност беше 38 проценти – највисока во Европа. Денес, и покрај тешкиот период кој го минавме со светската финансиска криза, ја намаливме невработеноста до 26 проценти. Оваа стапка се уште е висока, но е 12 процентни поени пониска од нејзиното рекордно ниво и, што е уште поважно, со секое тримесечие таа дополнително се намалува. Верувам дека оваа динамика ќе продолжи во следните две до три години, со натамошно намалување на невработеноста. Граѓаните ги препознаваат и ги поддржуват овие политики.

Дали сите овие мерки, во образованието, претприемачката култура, се меѓусебно поврзани?

– Се е поврзано. На пример, им нудиме на компании, кои ќе дојдат во нашата земја и планираат да отворат фабрика и да вработат меѓу 300 и 500 работници, можност во факултетските наставни планови да се извршат прилагодувања на програмата кон нивните потреби, со цел компаниите да можат веднаш да најдат дипломирани студенти од профилите кои им се потребни. Ние нудиме поволни цени, квалитетна и добро образувана работна рака и голема понуда на искусни работници, и сето тоа претставува предност за компаниите кои доаѓаат тука. Како резултат на тоа, многу компании решија да се прошират во Македонија.

Каква е состојбата со бегалската криза?

– Низ земјата поминуваат голем број бегалци. Во еден момент, бевме во можност да сториме нешто во врска со тоа и да ја смениме стратегијата. Во почетокот не обрнувавме многу внимание на ситуацијата, кога по 500 луѓе минуваа дневно, но кога бројките се искачија над 2.000 луѓе, решивме дека овој транзит мора да биде подобро организиран. Ги ангажиравме армијата и полицијата, како и нашиот здравствен систем. Создадовме систем кој функционира добро и во кој луѓето кои доаѓаат до нашата граница добиваат храна, вода и медицинска помош. По регистрирањето, за еден до два часа сите податоци се споделуваат електронски со европските држави. Потоа, луѓето се пренесуваат со воз, имајќи предвид дека многумина од нив сакаат да стигнат до Германија, Шведска и други држави. Засега, ја менаџираме состојбата. Бројките достигнуваат до 6.000 луѓе дневно, некогаш и повеќе. Имавме и по 10.000 луѓе дневно. Во текот на годината, над 600.000 бегалци поминаа низ нашата земја и ние им обезбедивме хуманитарна помош на сите нив.

Дали има моменти кога може да се осврнете на успесите, или постојано сте фокусирани напред, кон следните неопходни чекори?

– Има многу моменти. Со мерките кои ги преземавме, процентот на млади луѓе кои се запишуваат на повисоко ниво на образование се искачи безмалку на 95 проценти. Околу една третина нема да го завршат образованието, но 65 проценти го завршуваат, што е сериозна предност која ги поттикнува инвеститорите да дојдат тука. Создадовме програми за луѓе кои немале можност да студираат бидејќи немале средства или не сметале дека тоа е важно за нив. Овие програми се за луѓе на средна возраст, 35 години или постари, и честопати предавањата се преку викенд. Многумина од нив успеваат да завршат факултет и стекнуваат нови знаења и одат напред со своите кариери. Сретнав многу луѓе кои ми се заблагодаруваат за оваа можност. Многумина си ги утроија платите благодарение на ова.

Дали отсекогаш ве интересираше јавната служба?

– Почнав да работам во приватна банка во главниот град. Две години подоцна ги положив сите неопходни испити за да станам берзанси брокер, во време кога за првпат се отвораше берза во Македонија. Ја извршив првата трансакција на македонската берза во 1996 година. Во тој момент немав претстава дека некогаш ќе работам во Владата, но така се случи.

Кон вашиот успех придонесе тоа што се опкруживте со талентирани луѓе. Колку ви беше важно да ги донесете тие луѓе во вашата Влада?

– Една од предностите на мојата политчка партија е што секогаш се обидувам да ги привлечам најдобрите луѓе. Кога ја формирав Владата во 2006 година, повеќе од половина од министрите не беа членови на партијата. Една третина од министрите денес доаѓаат од САД, работеле во компании како Мајкрософт, Хјулит Пакард, Сименс, Светската Банка… Кога работите со луѓе кои го споделуваат нивното знаење, искуство и кои можат да испорачуваат на високо ниво, полесно е да добиете добри резултати.

 

Финалниот удар за Заев доаѓа на 24 април. СДСМ е заложник на соросовата групација. Внатрешните прашања мора да ги решаваме самите. Министрите од опозицијата се згрчени луѓе кои се под голем партиски притисок и ќе пробуваат со ниски удари да креираат случаи. Нема да дозволиме да се закочат проектите кои добија доверба од граѓаните. Имаме право да се одолжуваме на историските ликови, проектот Скопје 2014 финишира. Мерцедесот на МВР е за високи странски гости, возилото не го прави човекот и политиката. Отворени се над 140 000 работни места, следната година ќе има повторно зголемување на пензиите и социјалните надоместоци. Оние кои не нарекуваа земјоделска влада сега покажуваат лицемерие за земјоделците, ние даваме историски највисоки земјоделски субвенции. Полицајците во Куманово спасија многу животи, благодарни сме како држава, институции и како народ, почитта кон 8 херои мора да се одржува. Чекаме Спасовски да открие кој правеше манипулации со измислените случаи со личните карти. Нема да ја изневериме љубовта кон Татковината и нашиот народ, граѓаните може да се потрпат и да сметаат на нас, се дел од поентите кои премиерот Груевски ги изнесува во ова интервју.

Прес 24 разговараше со претседателот на Владата на Република Македонија Никола Груевски, на повеќе теми од интерес на јавноста. Во продолжение следуваат одговорите на првиот човек на македонската Влада

Прес 24: Премиере неколку месеци после бомбите, епилог Пржински договор, мислење дека премногу попуштивте, стоите добро, но прво како се чувствувате лично?

Груевски: Ме фативте неспремен за ова прашање. Обично ретко кој прашува како се чувствувам, веројатно луѓето брзаат да го соопштат проблемот со кој се соочуваат, а сигурно ги имаат доста, и разбирливо, ретко кој да праша како сум, и затоа ме затековте со прашањето. Прво, со здравјето сум одлично, и освен некоја настинка и синусите со кои се малтретирам повремено, генерално фала му на Бога добро сум. Моето семејство исто така. И тоа е најважно кога еден човек го прашувате како е. Но, кога на еден политичар што помина низ еден вака бурен период му го поставувате ова прашање, секако може да следи и дообјаснување на сето она што го чувствува и низ што поминал. Поминав и јас лично, моите најблиски низ еден сериозен, доста бурен и навистина тежок период во кој бевме под напад на една темпирана и однапред осмислена кампања за лична дискредитација, кампања која имаше цел да го урне Никола Груевски од позицијата премиер, да ги дестабилизира институциите на државата, да внесе немир, силна поделба, омраза, набој во македонското општество, посебно во делот меѓу етничките Македонци. Сето тоа се прекршуваше и се прекршува на мој грб, но не само на мојот, и на грбот на моите соработници, на моето семејство, кои се предмет на гнасна кампања, но и на грбот на народот, по улиците, во дуќанчињата, меѓу соседите, роднините, пријателите…Луѓе меѓусебно се обвинуваат, честопати без посебни аргументи, од оваа или онаа страна,  тензии имаше на секој чекор, но народот ја виде ова игра, и одолеа, барем засега на сите провокации. Знам дека и во иднина ќе има провокации, но знам и дека нашиот народ досега поминал многу и знае многу добро што се случува и која е целта.

Јас сум благодарен на нашиот народ, што покрај сите обиди, на крај остана со ладна глава и мудро постапуваше во клучни моменти, и сум длабоко благодарен и тоа навистина нема да дозволам да се изневери, а тоа е големата поддршка која ја имаме и покрај сета ова гнасна кампања.

Напаѓачите на Македонија изгубија една година и пол на нашата држава,  толкав период живееме во заложништво, но народот е бедемот на нашата Татковина, и тој го зададе најсилниот удар, кој својот вистински ефект ќе го има на следните избори.

Како се чувствувам? Она што успеаја да го направат е дополнително да ме мотивираат за заеднички со народот да го поразиме нивното сценарио.

Се сеќавате на познатата Рамбл ин д џангл(Rumble in the Jungle), најпознатата битка на Касиус Клеј односно Мохамед Али откога го промени името,  во целата негова кариера. Беше многу одамна. Никој тогаш не очекуваше дека Али ќе победи со Џорџ Форман, поради подготвеноста на противникот, или во случајов противниците би рекол, но сепак на крај тој победи.

Тоа што Мохамед Али успеа, е да го надмудри и психолошки да го победи својот противник. Противникот на Али, Форман имаше направено тотално погрешна проценка за чекорите и начинот како Али ќе се бори.

Форман на почетокот удираше и удираше, а Али го допушташе тоа, рунда по рунда, Али пушташе Форман да удира, роуп а доуп(rope a dope)ја нарекоа неговата стратегија, и се случи Форман во осмата рунда да се умори, а Али тогаш почна. И ми се чини дека заврши со нокаут, Форман беше декласиран.

Е сега, сите се прашуваа во првите осум рунди зошто Али така боксува, мислеа дека е наместен мечот, мислеа дека Али е ослабен, но вистината беше дека Али имаше стратегија и се однесуваше различно од тоа што неговиот противник го профилирал за него.

Осмата рунда за Заев допрва доаѓа, а финалниот удар ќе дојде на 24ти април.

Прес 24: Гледам дека постојано говорите во множина за Вашите противници, ги има повеќе, или се однесува на СДСМ и коалицијата? Се слушаат секакви теории на заговор?

Груевски: Теории на заговор имало и ќе има. Реалноста е често пати нешто друго, но некогаш е и нешто измеѓу. Затоа работите во политиката не може да бидат црно-бели, нема исклучивост. Во политиката има разум, и интерес на народот и државата. Јас знам дека во моето делување секогаш сум се водел од интересот на народот и државата, и тоа така ќе биде, а дали тоа можат да го кажат и други политичари, за тоа историјата ќе цени допрва.

Прес 24: Повторно не одговоривте кои се противниците?

Груевски: Наши политички противници се СДСМ и нивните сателити меѓу кои и групацијата финансирана од Соросовиот институт, кои немаат никогаш храброст да се појават независно на избори туку секогаш со својот дебел буџет финансираат проекти за поддршка на СДСМ, во медиумите и во невладиниот сектор, влезени се и во некои бизниси колку што знам. Во моментов СДСМ е заложник на таа групација, а Зоран Заев имам чувство дека е меѓу чеканот и наковалната. Не му е лесно и на него. Е, целата ова групација на партии и организации, финансирани од некои бизнисмени и делумно од странски фондови, има еден суштински дефект во своето работење, направиле погрешна проценка на македонскиот народ и генерално на целото општество, и се водени од гнев и омраза. Тоа се нивните најголеми противници. Целата своја стратегија ја базираат на погрешни претпоставки и затоа е погрешна. Ако зграда изградите на криви темели, ќе биде крива.

Противниците е едноставно да се видат. Човек само треба да ги погледне од повисоко и цела мапа е јасна.

Но, да не бидам погрешно сфатен, ако некој алудира на противници во западните земји или нешто слично, јас мислам дека тоа не е баш така. Како што реков не се црно-бели работите во политиката. Ако некој пробува да помогне во овој период се токму дел од западните земји, тие тоа го прават за да го заштитат првенствено својот интерес и затоа помошта е така димензионирана, и тоа треба да се разбере, но секој друг што наоѓа сега вакум простор за сопствено позиционирање треба да се праша каде бил досега и зошто баш сега се заинтересирал за да помогне.

Нашата крајна цел е демократско општество интегрирано во НАТО и ЕУ, и кампања против ова во овој момент едноставно е нелогична и според мене со нејасни цели.

Прес 24: Но еве во преговорите слушаме дека Питер ван Хауте се однесувал нецивилизирано, навредувал, па Македонците не биле европејци и слично....

Груевски: Питер ван Хауте е најневажниот елемент во целиот мозаик. Тој е само извршител кој зема дебели дневници, и моја препорака до нашите преговарачи во работните групи беше да му одговорат соодветно принципиелно и да му укажат дека во ова земја тој е гостин, и треба да ја цени нашата гостопримливост, и тој не е гласач, ниту жител на земјава, не смее да се однесува некоректно и дека не смее да му се случи навреда кон нашиот народ. Затоа и Илија Димовски во еден момент ги напушти преговорите. Мора да се разговара цивилизирано и со меѓусебна почит. Човекот си има агенда и си ја извршува и мислам дека не треба посебно значење да се дава на него, без разлика на провокациите што ги прави таму, кои се според некого намерни и со тенденција, а според некого израз на неговата лична култура. Тој човек како што веќе еднаш кажав тука е да помогне, а не да одмага, ако впечатокот е дека одмага, тогаш не ја гледам поентата од него да биде тука. Генерално мој став е дека внатрешните прашања мора да ги решаваме самите. Така ќе покажеме и зрелост која се очекува од нас, и така ќе спречиме и вакви работи да се случуваат, потценување на државата, народот и институциите. Факт е од друга страна дека поделбата меѓу партиите, посебно после таканаречените бомби беше преголема и СДСМ инсистираше на меѓународно посредништво, и дека тоа е во суштина повеќе корисно од штетно, но сакам да нагласам дека не мора да размислуваме така по секоја цена и при секоја прилика и во иднина. Зарем може некој повеќе да ја сака оваа држава од нас самите? Зарем мислите дека ќе дојде некој странец и ќе ни кажува тука што е добро за нашата држава а ние тоа нема да го препознаеме? Ако нешто е добро ќе го прифатиме, но ако нешто не е, тогаш нема. Има една логика која еден академик во една прилика ми ја кажа, јас не се согласувам целосно, но интересно е да се напомене – ако некој дипломат ти вика дека треба да направиш нешто што е од интерес за твојата земја, зошто би ти го кажал тоа ако не се поклопува со интересот за неговата земја? Ако не се поклопува со интересот на неговата земја, што е практично невозможно, тој значи си ја предава државата? Е сега прашањето е дали интересот на неговата земја се поклопува со интересот на твојата? Дали е тоа логично? Не знам, вие пресудете. Јас се трудам да ја гледам политиката и низ малку поинаков спектар, на нешто повеќе од само интереси, туку и на вредности.

И конечно, ние треба да го гледаме интересот на нашата држава и тој интерес е јасен и недвосмислен, без разлика на сите теории.

Прес 24: Како сте задоволен од коалицирањето со СДСМ во моментов?

Груевски: Кандидатите кои СДСМ ги предложи се партиски кадри, тоа е што го имале на располагање во моментот, и ние по прашањата кои се од интерес на изборниот процес, но и генерално сме подготвени да соработуваме со нив. Генерално оставаат впечаток на згрчени луѓе кои се под голем партиски притисок да прават работи кои се недостојни во најмала рака, со цел да им донесат некој партиски поен. И нормално е човек кога е под притисок и таков стрес каков што тие го рефлектираат, да прават и грешки, да пробуваат да делуваат неаргументирано, површно, онака без посебно размислување, но тоа беше и очекувано. Ете веќе има еден пример на еден од нивните кадри како влетал во канцеларија кај една личност од нашата партија, и викал нешто дека се работи за него за живот или смрт, дека на крај ќе биде или таа или тој и слично. Ете тоа е тоа. Под притисок и стрес се луѓето и приморани се да прават грешки и да се однесуваат чудно и понекогаш недолично.

Но, едно треба да е јасно, ние нема да дозволиме проектите и ветувањата кои сме ги дале кон граѓаните на минатите избори и заради кои ја добивме огромната поддршка да бидат запрени. Иако има такви обиди.

Исто така ќе пробуваат со ниски удари да креираат случаи, да лажат и манипулираат, но ние, а и целата јавност веќе навикна на нив, така да само очекувам да паѓаат од апсурд во апсурд, сами во својата стапица, да се демантираат самите себе после некое време, како што тоа му стана пракса на лидерот на опозицијата.

Еве колку време помина, дали вие сте слушнале една конструктивна работа од нив? Еве, наједноставно прашање, дали сте слушнале да предложат некој проект во ресорите? Не.

Инаку, на слободата и демократијата веднаш се заборави, со самото седнување во фотелјите, тоа е навистина вака импресивно да се гледа и анализира. Возбудата која ја имаат, насочени во тотално погрешен правец, не сфаќајќи ја сопствената одговорност пред граѓаните и државата.

Прес 24: Добро пред да поминеме на обвинувањата од опозицијата, кажете ми - што сега се случува во преговорите со СДСМ?

Груевски: Вака, се е многу едноставно. СДСМ преговара со две можни цели, или да биде комплетно како што тие сакаат или ако нема договор да се одложат изборите. За ДИК на пример, нивниот напор е или од двата Македонци експерти двата да се скриени нивни членови или подржувачи, или ако тоа не го прифатиме во еден момент да кажат дека заради одолговлекувањето мора да се пристапи кон одлагање на изборите, а ако не се одложат дека тие нема да учествуваат. Истото и за медиумите. Или да се сменат законите онака како што сакаат и под превезот на неутрален да постават партиски човек на чело на Агенцијата за медиуми и на ист начин мнозинство во советот на МРТ, и потоа да почнат пресметка со сите медиуми кои знаат да кажат некоја критика за нив, или се закануваат дека нема да одат на избори.

Свесни се дека ја немаат ни одблиску довербата на мнозинството граѓани, и поставуваат услови со кои би се обиделе со загушување и притисок на медиумите, како и со надгласување во ДИК да обезбедат малку помал пораз од тој кој анкетите на јавното мислење кои сами си ги нарачуваат им го покажуваат. Значи демократијата на дело. Ете ја. Да има забрана за коментари, да не смее никој да каже за нив ништо, па не е ни чудно што на сите анкети ако го поставите прашањето дали СДСМ би биле подемократска власт од ВМРО-ДПМНЕ, разликата е огромна дека СДСМ би биле многу понедемократска власт. Значи, тие се во агонија, од која прават чекори на очајник барајќи излез. Ги чека тежок пораз, и не знаат како да се справат со тоа. Така е кога една партија својата стратегија ја гради само на еден столб, кога влегува во валкан обид со креирани нелегално стекнати материјали да го победи својот противник, без идеја и програма, без елементарно чувство за државните интереси и интересите на народот. Таа валкана и нечесна игра не помина кај мнозинството од народот и сега имаат проблем. Се вртат кон тие кои ги куражеа, разноразни политички платеници, тезгари и одамна фрустрирани губитници во политиката, и нив ги нема со нова идеја, освен или бегајте од избори, или направете нова манипулација. Кога и тоа нема да им успее, кога ќе се свртат за совет кон истите, на нив ќе им го видат само грбот. Тажна е секоја приказна и завршеток на вакви нечесни игри во кои влезе Заев со свитата. На крајот сите ќе им го свртат грбот.

Прес 24: Едно од работите кои најмногу ве напаѓаат се спомениците и Скопје 2014-та. Какви ви се плановите со поставување нови споменици?

Груевски: Скопје 2014-та е проект за кој многу луѓе ми честитаат, и многу луѓе се против. Тоа е проект кој беше пречекан од старт со доста контроверзии, прво колку што се сеќавам критиките беа дека е лага и нема да се реализира, но потоа кога почна да се реализира критиките се за стилот и што ли уште не им текна во меѓувреме. За среќа, значително е поголем бројот на подржувачи, што се гледа не само од истражувањата на јавното мислење по ова прашање, туку и од досегашните изборни резултати. Како и да е, јас во март кажав, а сега и ќе повторам. Надвор од оние споменици за кои е почната процедурата, нови не се планираат. А единствен за кој е почната процедурата а не е завршен, е скулптурната композиција на Мајка Тереза во Скопје, која започна пред околу еден месец и треба да заврши за околу една година. И тука се застанува со нови споменици. Значи државата нема да гради нови споменици.

Основната идеја на проектот Скопје 2014-та не беше барокот или неокласицизмот, тоа е само стил, кој патем кажано постоел во Скопје на поедини објекти. Идејата беше градење на институции на државата и зацврстување на идентитетските одредници на нашата нација и секако сериозен допринос во развојот на туризмот. За една држава е важно да има институции, свои институции, а не институции под кирија какви што имавме и за кои плаќавме огромни кирии на поединци бизнисмени, и една држава мора да има паметници за нејзиното минато, паметници на херои, успеси, битки, победи, историски настани, калење на духот.

Се крена многу врева околу ова и повеќе групи се организираа, но секоја со различен интерес. Некои заради естетската димензија, некои заради идеолошката, некои заради двете, а некои пак користеа и напаѓаа само затоа што тоа е македонско.

Историјата ќе суди дали ова било оправдано или не. Јас мислам дека е оправдано. Дали некои работи можеле подобро да се изведат, да изгледаат, дали некој споменик требало да е полево или подесно, дали требало да има пет, или  осум, или повеќе споменици е друго прашање, но суштината е една, и многу важна. Држава со институции и паметници за своите херои и темели на чувството за слобода, независност, непокор, саможртва. Низ тие примери ќе растат идните генерации, чиј дух јас сум убеден дека ќе биде гордост за оние што по нив ќе следат.

Прес 24: Што со оние споменици кои се финансирани од други, а не од Владата? Имаше и такви неколку

Груевски: Од она што го знам, освен споменикот на Македонците бегалци од граѓанската војна во Грција, кој го најави едно од нивните здруженија нема друга иницијатива за споменик.

Знаете, долг, предолг период освен пар бисти ретко некаде, никој не поставил споменик на некој од нашите јунаци и историски личности, политичари, писатели, уметници, херои…Тоа и требаше на Македонија. Таа беше држена во сенка во времето на поранешна Југославија, со јасна интенција да се табуизира нејзината историја и многу личности за кои денес ние на нашите државни празници гордо говориме. Да се спомне името на Методија Андонов Ченто на пример било рамно на самоубиство, а камо ли за некои од личностите од историското ВМРО. Ние имаме сопствена држава и сопствена историја. Имаме континуитет, формирањето на нашата нација е процес кој е иреверзибилен, неповратен. Толкувањето на историјата ќе го оставиме на историчарите, но наше е да кажеме и посочиме личности кои биле активни и имале свој удел во македонската историја, без разлика колку некои од нив биле контроверзни, и каква сенка намерно или не се фрлало врз нивното делување.

Значи, ВМРО ДПМНЕ нема да иницира градење на нови споменици повеќе и тоа јавно го обзнанувам. Историјата нека суди дали со проектот Скопје 2014-та сме направиле добро или лошо. На крај сето ова ќе остане за државата и народот, ние нема да го носиме дома со нас.

Прес 24: А градбата на објектите од проектот Скопје 2014?

Груевски: Колку што знам сите тие објекти од страна на Владата се завршени. Можеби само еден е при крај, како Македонската филхармонија, која се гради во модерен стил.

Има некои објекти кои се приватни и кои не се завршени како поранешнана зграда на офицерски дом, и уште неколку такви, но за нив треба да се прашаат приватните инвеститори кога ќе бидат готови. Фасадите се во тек на изведба и тие се прават исклучиво во согласност со станарите, со потпишани над пола од нив. Нема да има проширување ни на тој проект, надвор од оние за кои е почната законската процедура или оние за кои не се избрало идејно решение па треба да се реобјави. Значи проектот Скопје 2014-та се заокружува и се завршува.

Прес 24: Значи завршува овој проект?

Груевски: Да. Во делот на споменици е и завршен освен споменикот на Мајка Тереза. Објектите каде финансира државата се речиси сите завршени освен неколку кои се при крај.

Сепак има една друга работа која треба да ја потенцирам. Опозицијата овој проект го вброи во еден од нивните клучни работи во политичката кампања против мене и ВМРО-ДПМНЕ. И тоа донекаде е политички легитимно. Но она што сега го прават, е секој објект кој се гради од страна на државата во централното градско подрачје го додаваат во овој проект, иако нема врска со тоа. На пример катните гаражи, или ако градоначалникот купи ротонда за мали деца или забавен парк за деца, или Арената Филип Втори, или новиот објект на министерството за земјоделство, или ако утре оцениме дека треба да се изгради некој објект за факултет ако тој факултет нема свои простори или се во дотраени бараки, и слични работи, се тоа го ставаат на куп во проектот Скопје 2014-та. А особено ако некој објект има историски архитектонски стил. Веројатно оцениле дека тоа им е политички опортуно, иако неколку избори изгубија обидувајќи се да ги добијат на таа тема. Скопје 2014-та беше плоштадот Македонија, покрај кејот од Владата до Холидеј Ин, и плоштадот Филип Втори, плус спомениците наоколу. И тоа е. Се друго не е дел од Скопје 2014-та, ама тие мислат дека ако им говорат на луѓето дека се што се гради низ Скопје е дел од проектот Скопје 2014-та, дека ќе го придобијат народот и гласачите.

Има една тенденција кај СДСМ и нивните следбеници, во Скопје да не се градат објекти повеќе, да го замрзнеме, такво какво што беше претходно да е и во наредните 100 години и такво им се допаѓало. Знаете со тревникот во кругот на сред плоштад и неколку трафики за продавање на кожа, па и нив ги направија култни, дека којзнае што се случувало во бутките на плоштад, и сето тоа само со цел политички да ни наштетат.

И во ред, јас можам да разберам дека такво им се допаѓа, но нема ниту еден главен град во светот кој не се гради, кој не се модернизира и кој стои во место, освен одредени делови од главни градови изградени во историски стил кои се чуваат како историско и културно наследство. Такви има во Париз, Прага, Лондон, Будимпешта, Рим, Мадрид, но надвор од тие делови со градби кои се уметнички и архитектонски ремек дела, и во овие градови се гради континуирано. Па модерен Вашингтон е граден во антички стил, и што сега треба да се обвинат за антиквизација луѓето? Нема врска.

Прес 24: Значи оној часовник кој се врти по некои портали како дел од кампањата на вашите политички конкуренти е надграден и проширен со проекти кои не се дел од Скопје 2014-та?

Груевски: Повеќето проекти таму немаат врска со Скопје 2014-та, но имаат врска со развојот на Скопје.

Прес 24: Што планирате за Охрид? Тој беше најпосетуван град од туристите, сега Скопје му го зема приматот.

Груевски: Скопје никогаш не може да му го земе приматот на Охрид во она што Охрид го има низ вековите и она што Охрид бил и ќе биде. Како и да е, да одговорам на вашето прашање. Повеќе проекти се во фаза на подготовка на проектирање или урбанистички планови, за кои Владата донесе одлука да се градат. Дел од нив се марината во Охрид, театарот во Охрид, кој ќе може да се користи и за кино престави, уметнички изложби, и дом на култура, понатаму се подготвуваме за градба на една до две катни гаражи, патеката од плоштадот до првата плажа зад црквата Свети Јован на Канео, конгресен центар, неколку плажи, објект за здравствен дом, градоначалникот го презеде средувањето на патеката од плоштадот кон полициското пристаниште и повеќе други проекти. Таму се адаптираат и касарните за универзитетот Свети Апостол Павле, а во полн ек е градбата на повеќе објекти на Плаошник. Почна и градбата на затворениот базен, а наскоро за некој месец и на нова спортска сала. Сепак најдраги проекти во охридско струшката зона ми се двете големи нови фабрики на ОДВ Електрики и на Костал кои се во развој. Но, ни требаат уште такви фабрики таму.

Бараме и инвеститор за туристичките зони. Вложивме многу во туризмот и тој расте секоја година особено во делот на странски туристи. Наскоро таму почнува и темелна реконструкција на болницата Свети Еразмо. Во Охрид допрва следуваат многу објекти.

И не само во Охрид. Планираме доста проекти и низ сите градови во Македонија. Преку поддршка на проекти кои граѓаните ќе ги одберат или предложат, почнувајќи од разубавувањето на градовите, па до суштинските проекти од водоводни и канализациски мрежи, патна инфраструктура, паркови, училишта, сали, градинки итн...И секако зони за фабрики и отворање на нови работни места. Тоа е нашата главна цел

Прес 24: Опозицијата Ве обвини за тајно купување на луксузен службен мерцедес, а како доказ вадеше разговори од нелегално снимените телефонски разговори. Можете ли подетално да ни одговорите околу таа набавка на тоа возило?

Груевски: Мерцедесот кој МВР го набави во 2012-та се набави со цел за превоз на високи странски гости. Владата и државата подолго немаше репрезентативно возило за високи државни гости со највисока заштита, односно имаше но многу стари и истрошени, така што тоа и не е баш репрезентативно. Секаде каде ние одиме во странство државите домаќини не пречекуваат во соодветни прилично нови блиндирани со највисока безбедносна заштита репрезентативни возила. Кај нас, возилото во кое се возам јас е старо 21 година. Кога го наследив во 2006-тата беше 12 години старо и еве веќе 9 години го користиме и добро не служи, иако во последните години е со чести дефекти и често пати се случувало да не остави на пат. Се сеќавам еднаш во Крушево на угорница колата едноставно откажа. Слично е и со другите блиндирани возила во државата. Од друга страна висок странски гостин не смее да се пречека во возило кое не е со највисок степен на безбедносна заштита. Понекогаш се случуваше амбасадите на гостите кои доаѓаат да изнајмуваат од соседна држава блиндирано возило за нивните високи политичари кога доаѓаа во посета на Република Македонија, што на некој начин е срам за државата. Така што тоа возило се набави за таа цел.

Покрај тоа, во ситуации кога јас патувам надвор од главниот град на подолги релации, ова возило се користи за мој превоз заради многу честите дефекти на возилото со кое мене редовно ме превезуваат, затоа што како сто кажав старо е 21 година. Тоа е некогаш и неколку пати месечно, зависно од динамиката на моите патувања.

Проценивме дека засега нема потреба да се трошат пари и да се купува и ново блиндирано возило за мене, затоа што сегашното може да издржи уште, освен како што кажав кога се патува на подолги релации. Исто така и кога возилото со кое мене ме превезуваат е на сервис, се користи возилото на МВР.

Мене ми е најзначајно да е безбедно и да не не остава на пат. Луѓето кои ме знаат подолго знаат дека секогаш возилото сум  го гледал како превозно средство и ништо повеќе. Возилото не го прави човекот и политиката. Во него се возам 5-6 минути во еден и уште толку во друг правец дневно, од дома до канцеларија и назад, освен кога патувам подалеку. Некогаш ни толку не го користам, бидејќи во пролет, лето и есен, многу често пешки си одам од работа дома, и уживам во тоа. Иако тоа е секогаш доцна ноќе, среќавам луѓе, разговарам со нив и уживам во тоа полчасовно пешачење. Во зима многу поретко се враќам пешки заради здравствени причини, поврзани со проблеми со синусите.

Но, нашата опозиција не е способна да се натпреварува со нас на теми важни за иднината на народот и државата, не може да ни најде многу грешки во работата, посебно не стратешки грешки, зашто грешки секој знае да направи, но важно е да не се стратешки, па се обидува со вакви глупости. А кога тие дојдоа во владата, првата работа беше да обезбедат скапи возила, па ги користат и за партиски цели и слично. Но, тоа не е нивото на дискусија кое јас сакам да го водам со нив. Јас со години се возев со возило на мојот претходник без да барам купување ново. Судејќи по постапките на министерот за внатрешни работи, кога СДСМ би дошле на власт, првите 5-6 месеци ќе се занимаваат со тоа кој какво возило ќе вози, кој каков намештај ќе има во канцеларијата, и кој ќе добие а кој не обезбедување. И тоа народот би го простил ако истовремено нешто и сработат за народот, исполнат некое ветување, направат некој проект, дело, реформа...Но, судејќи по ова што го гледаме сега, освен со дворски игри, школа наследена од Бранко Црвенковски, освен со работи за лична удобност, со ништо друго не би се занимавале.

Прес 24: Ве критикуваа и за ставањето на оградата околу Владата, дека се оградувате од народот, дека сте исплашени дека разочараниот и гневен народ ќе ви влезе во владата и сл.

Груевски: Видете, не постои ограда што може да го спречи народот да влезе во владата и да ја турне владата, ако навистина тој е до таква мерка разочаран или гневен. Не ваква ограда, туку тврдина како Кале изградите, ако народот реши да ве руши на таков начин, ако сте го заслужиле тоа, тоа и ќе ви се случи.

Оградата се постави како дел од новиот проект и реконструкција на владиниот објект кој над 40 години не бил реконструиран. Со реконструкцијата се промени и фасадата и надворешниот изглед, а беше предвидена и ваква ограда каква што има во вакви објекти во најголем дел земји во светот, тргнувајќи од Белата куќа во Вашингтон, па низ повеќето европски градови. Меѓу другото, покрај одредена минимална безбедносна димензија во услови на сериозни безбедносни закани, неколку фрлања гранати на објектот на владата, таа има и своја естетска димензија.

И пак ќе кажам за сите политичари, ако лошо работат, ако мнозинството од народот е гневен и незадоволен, не постои ограда на светот која ќе ги спаси.

Видете, идејата на опозицијата со наметнување на вакви теми од типот оградата, мерцедесот, Скопје 2014-та е да се дефокусира вниманието од најголемите проекти кои се случиле на оваа земја во нејзината модерна историја. Добро, ајде да зборуваме за оградата, но и дајте да зборуваме за милионите субвенции што ги даваме во земјоделието, ај да зборуваме за Скопје 2014-та, но ајде да зборуваме и за зголемените плати, пензии, отворените и најавените фабрики и нови работни места, изградените патишта и автопати, текот на изградбата на автопатите што се градат и слично…значи идејата на опозицијата е да се зборува за тема за кои тие мислат дека ќе не оцрнат и наклеветат, но реалноста е поширока од таа што опозицијата ја фиксира, и народот тоа го гледа. Народот ја гледа целата слика на нашето работење и затоа не поддржува. Народот ни ги гледа и грешките, ако ни ги укаже ќе ги исправиме ако ги увидиме сами пак ќе ги исправиме, и велам повторно има доста работи кои треба и мора да се поправат во нашето работење, но народот ги гледа и нашите добри страни, нашата работа, труд, проекти, макотрпна работа и посветеност, борба за државата и за народот.

Прес 24: Добро, ајде малку за проектите. Отворањето на нови работни места и намалување на невработеноста претставува еден од вашите врвни приоритети. Колку сте задоволни од постигнатите резултати во оваа област?

Груевски: Намалувањето на невработеноста, зголемување на економскиот раст и порастот на животниот стандард на граѓаните преку отворање нови работни места во приватниот сектор и преку унапредување на условите за водење бизнис за домашните и за странските инвеститори се нашиот врвен приоритет на кој со години работиме посветено, преку конкретни чекори. И во тој поглед имаме остварено значителни резултати. Отворени над 140 000 нови работни места а невработеноста е намалена од 38 на 26,8%. И тоа се резултати кои се должат на големиот број на мерки и проекти кои ги реализираме во оваа област. Тука се активните мерки за вработување кои со години ги реализираме, тука е и проектот Македонија вработува во чии рамки преку цел сет на поволности досега се вработени над 10100 лица во 6750 компании, а таа бројка очекуваме во наредниот период дополнително да расте од причина што овој проект претставува силна поддршка за компаниите во процесот на отворање нови работни места но и одлична можност за вработување на различни категории на граѓани. Значајно влијание во намалувањето на невработеноста имаат и ново отворените работни места од страна на странските инвеститори во речиси сите региони во државата. Само во првите 9 месеци оваа година од страна на странските компании се вработени 5800 лица а оваа бројка последниве месеци е зголемена со оглед на што неколку странски компании стартуваа со производство или вработувања последниве месеци.  Генерално очекувам дека оваа година ќе биде завршена со најмалку над 20 илјади остварени вработувања и тоа е добар податок и податок кој е дополнителна причина да продолжиме со нашите стратешките цели за намалување на невработеноста. Продолжуваме и со изградба на технолошко-индустриските развојни зони во сите региони во државата, бидејќи наша цел е отворање на нови работни места во сите региони. Трендот е добар, чекориме по добар пат и резултатите ќе бидат се подобри и подобри.

Прес 24: Во процесот на привлекување странски инвестиции од особена важност е и добрата патна инфраструктура. Кои се вашите планови за во иднина?

Груевски: Инвестирањето во патната инфраструктура претставува еден од нашите врвни приоритети и во тој контекст најнапред започнавме со силни инвестиции во делот на локалните патишта во сите региони во државата, кои се од исклучителна важност за граѓаните. На ова поле инвестиравме во повеќе стотици локални патни правци и со овој вид на инвестиции продолжуваме и во идниот период. Истовремено, како никогаш досега во државата се градат и автопатски делници. За повеќе од 50% се зголемува автопатската мрежа со инвестициите кои ги започнавме. Во завршна фаза е реконструкцијата на автопатот Велес-Скопје во должина од 23 км, а активно се работи и на трите нови автопатски делници: Демир Капија- Смоквица, во должина од 28 км, Скопје-Штип кој е во должина од 47км и Кичево-Охрид во должина од 57км. Изградбата се одвива согласно предвидената динамика и истите претставуваат исклучителено значајни капитални инвестиции од државен интерес кои директно влијаат и на економијата и привлекувањето на странските инвеститори, но и  на отворањето на нови работни места, бидејќи само на овие автопатски делници моментално се ангажирани околу 2300 работници.  Паралелно со овие автопатите сериозен акцент ставаме и на изградбата на експресните патишта и во тој поглед во следниот период ќе отпочнеме и со изградба на 5 нови експресни патишта во должина од 126 км и инвестиции од околу 300 милиони евра. Станува збор за многу значајните патни правци Штип - Кочани, Штип – Радовиш, Ранковце – Крива Паланка, Градско – Прилеп и Охрид – Пештани. Инвестицискиот бран во патната инфраструктура се гледа и во инвестициите во регионалните и магистралните патни правци, каде во тек на изградба или реконструкција се 167 км во вредност од 50 милиони евра а до крај на оваа и во текот на 2016 година планирани се за изградба и реконструкција 8 регионални патни правци во должина од 120 км.   

Прес 24: Поддршката за земјоделците и кој што направил за земјоделците овој период е повторно тема во јавноста продуцирана од страна на опозицијата. Кој е вашиот коментар во однос на тезите на опозицијата поврзани со земјоделството?

Груевски: Мојот коментар на сите тие тези кои опозицијата се обидува да ги пласира во јавноста во однос на земјоделството и нашата поддршка кон земјоделците е: ВМРО-ДПМНЕ покажа како се дава поддршка за земјоделците и тоа земјоделците најдобро го знаат и тоа го знае целата јавност. И во тој контекст опозицијата што и да каже не може да го смени мислењето на земјоделците кои многу добро се сеќаваат каков третман добиваа додека СДСМ беше на власт и каков третман добиваат откако сме ние на власт. И се сеќаваат дека СДСМ нас не нарекуваше земјоделско селска влада алудирајќи на тоа дека многу сме биле насочени кон земјоделците, претставувајќи го тоа како наша грешка. Искрено жалам што СДСМ не може да го промени сопствениот однос кон земјоделците и што лицемерно ги гледа земјоделците единствено како број на гласови. Земјоделците се чесни луѓе кои никој не може да ги купи со пари. Тоа се само лоши филмови на СДСМ. Но тоа е светот во кој живее оваа партија.  Поддршката што ние ја доделуваме преку субвенциите кои досега изнесуваат над 780 милиони евра, е само еден од начините преку кои излеговме во пресрет на земјоделците и создадовме услови за развој на земјоделството, процес во кој влијаеја уште голем број на проекти и мерки со кои се решија многу проблеми на земјоделците и  значително се подобрија условите во многу гранки во земјоделството. Ние сме партнер на земјоделците и земјоделците тоа го знаат. Ние сме постојано меѓу земјоделците бидејќи земјоделците тоа го заслужуваат и тоа е единствениот начин за решавање на проблемите во земјоделството.  Нас не ни текнува на земјоделците само пред избори како што тоа е примерот со опозицијата.

Не само во вие сфери, списокот на проекти е долг, на резултати е долг, тоа се видливи дела.  Отпишани се долговите на 15 илјади семејства во вредност од над 30 милиони евра. Просечната пензија е зголемена за 70%, а најниската пензија се зголеми за над 80%. Ново зголемување на пензиите од 5% предвидуваме и за следната година. Социјалната и постојаната парична помош во просек се зголемија за 60 %, ќе следува и ново зголемување од 5%. Бесплатно бања искористија над 32 000 пензионери, а следната година уште 5000 пензионери ќе отидат на бесплатна бања. Во тек е фазна изградба и реконструкција на железничката пруга од Куманово до Бугарија во должина од 90 километри. По цели 40 години започна реконструкција и санација на железничките станици во Скопје, Битола, Велес, Прилеп, Гевгелија, Неготино, Богомила, Градско, Чашка, Табановце, Демир Капија. Обезбедени се нови 150 товарни вагони, инвестиција вредна 13 милиони евра, и првиот од шесте патнички возови за кој инвестираме 25 милиони евра. Го реализираме проектот за обезбедување на современа медицинска опрема во вредност над 100 милиони евра. Вложуваме над 100 милиони евра инвестиции за изградба и реконструкција на болници и клинички центри. Намалени се цените на лековите на над 4 700 лекови. Изградени се над 70 нови училишта, а 350 основни и средни училишта се реконструирани. Изградени се 82 спортски сали, 58 тениски игралишта, и 53 повеќенаменски игралишта. Како што реков има уште многу многу да се набројува.

Прес 24: Во ред, има проекти, и давате отчет, тоа ни е јасно. Да се вратиме на политиката, темата за безбедност е доста значајна. Спомнавте ,,сериозни безбедносни закани,,. Можете ли да ни конкретизирате нешто?

Груевски: Немам нешто посебно да кажам од она што горе долу е познато. Живееме во тешко време на безбедносни закани. Еве земете ја само оваа година од аспект на тероризам во светот, и видете што се се случува во Париз, Лондон, Брисел, Америка, Африка итн. Земете ја и Македонија ако сакате оваа година. Во оваа година имавме напад на полициската станица Гошинце, две бомби до полициски станици во Тетово и во Куманово, па големиот терористички напад во Куманово во кој 8 полицајци загинаа и голем дел беа ранети во 30 часовна немилосрдна битка со добро наоружана криминално терористичка групација, бомба во дворот на потпретседателот на Владата Џафери, бомба во дворот на заменик директорот на УБК, јавна преку соопштение закана на т.н. ОНА до мене и Сашо Мијалков и нашите семејства, граната врз Владата во време кога држиме седница на Владата, граната во близина на местото каде живее Сашо Мијалков, уапсени голем број домашни припадници на ИСИС во Македонија, и отворените јавни најави кои дојдоа од нивните следбеници кон Македонија и особено кон раководството на државата. Што треба повеќе да се случи за да констатираме дека живееме во исклучително тензично време од безбедносен аспект и во Европа и во Македонија. Но, не смееме ниту да потклекнеме ниту да бегаме од ваквите закани. Треба внимателно да ги третираме и да одиме напред.

Прес 24: Колку е Македонија безбедна сега?

Груевски: Колку што е и цела Европа. Сите сме во исти кош, и затоа потребен е заеднички и здружен одговор во борбата против тероризмот. Не смееме да дозволиме овие закани да ни го променат животот до таа мера за да не парализираат во нашите активности, но не смееме ни да ги потцениме.

Прес 24: Ве обвинија и за тајно купување на земјиште на Водно. Купивте ли такво земјиште?

Груевски: Никогаш немам купено никакво земјиште никаде. Опозицијата користеше креирани и едитирани нелегално стекнати материјали со цел да ме дискредитира, бидејќи со работа и резултати не е дорасната да не победи мене и мојата политичка гарнитура. Многу од тие креирани материјали беа од различни периоди, за различни работи, извадени од контекст делови од телефонски разговори, и ставени во еден контекст, кој требаше да го убеди народот дека сум работел нешто незаконско или нечесно. Тоа беше една голема валкана игра, кој мнозинството од народот ја препозна.

Прес 24: Како ја оценувате работата на Андреј Жерновски како градоначалник?

Груевски: Андреј Жерновски е малиот Бранко Црвенковски. Како треба да оценам човек на кого идол му е Црвенковски?! Тој не е градоначалник туку политичар со една празна реторика во општината. Центар доби парадер, експерт за јавно препукување, експерт за глумење жртва, и еден голем неработник. Еднаш се сеќавам Стевче Јакимовски кој долго го познава, ми рече дека е таква мрза од човек, што и кога купува кондури се труди почесто да се од оние без врвци, оти го мрзело да се наведнува да ги врзува. Освен по некое паркче 10 на 10 метри, и онаа боемска улица за која потроши 2 милиони евра, и никој не може да сфати како може за таква мала инвестиција да се потрошат толку пари, друго ништо нема направено. Ај што не работи, туку со сите сили и нас не кочи да не сработиме нешто. Ама за ветувања, и секојдневни прес конференции за конфронтација со нас е секогаш спремен и тоа го исполнува. Еве сега од ова што го спомнавме, месец дена ќе се објаснува со изјави и пресови, ама некоја нова улица, булевар, нов мост, и слично нема да видиме. Тој така ја сваќа политиката. Ние ја сфаќаме поинаку. Затоа работиме и исполнуваме ветувања. Три години брмчи дека школо ќе прави во општината. 15 прес конференции одржа за да го соопшти тоа. Уште не го почнал. Вети гасификација за училиштето Димитар Миладинов каде учи и ќерка ми, абер нема. Само што вели народот ,,млатење празна слама,,. Ако на центарци им треба човек да не гради ништо, го имаат вистинскиот. Ако се случи да добие втор мандат, секој иден кандидат за градоначалник на Центар веројатно ќе почне да се натпреварува по тоа колку нема да гради и создава, колкав неработник ќе биде, и колку прес конференции за голо и неаргументирано плукање ќе одржи за време на својот мандат. Но добро е што доби извршна функција. Да го видат луѓето не само на зборење, туку и на дело.

Прес 24: Дали би го коментирале случајот со личните карти со кој излезе Фокус?

Груевски: Благодарам на прашањето, со посебно задоволство ќе потенцирам две работи: Прво, вистината излезе на виделина, и не е ни чудо што Спасовски Оливер молчеше и не даваше одговор на ова прашање долг период по нашите прозивки, се виде дека нешто се криело. Второ, кој ќе сноси одговорност сега за ова? Истрагата мора да оди до крај, во спротивно ќе се смета дека Заев, Спасовски и СДСМ нешто кријат. Кај се 30 илјади лични карти? Каде се? Како тоа некој од ракав паушално ќе ве обвини за нешто и потоа кога ќе бидат фатени дека лажеле молк. Според тоа што го разбрав се докажало дека ниту една од 105-те лични карти, значи повторувам 105 лични карти а не 30 илјади, значи ниту една не била пуштена во промет. Не била употребена ни во изборен процес, ни во било каков случај, излез од граница или слично. Значи, истрагата мора да оди до крај и да се фати тој што го наместил ова.

Прес 24: Се шпекулира многу со кумановските настани, дали би коментирале нешто околу тоа?

Груевски: Мислам дека после париските настани на многу наши сограѓани им стана јасно што можеше да се случи во Македонија и дека нашите полицајци, спасија многу животи, и за тоа треба да сме им благодарни како држава, институции и како народ. На нив и на сите оние наши припадници кои посредно или непосредно учествуваа во сите настани поврзани со Куманово. Посебна почит и длабока благодарност мора да се има и да се одржува, а не да се заборави, кон полицајците кои ги загубија животите и семејствата на осумте херои. Тоа не смееме да го заборавиме. Но од друга страна не смее Париз да се случи за ние да сфатиме, а во меѓувреме тука очи да си вадиме едни со други за овој настан. Го гледам лидерот на опозицијата со својата изјава во Словенија која е спротивна од она што го говореше додека траеше акцијата и по неа, и кога ќе се сетам само на целата црна кампања тој ден, дека било наместено, па дека загинало 3 годишно девојче што секако беше лага, сите бесрамни лаги и клеветнички изјави, мислам дека Заев правилно постапи со изјавата во Словенија, тоа што менува изјави и ставови не е добра карактеристика, сигурно уште неколку пати ќе смени понатаму, но со изјавата во Словенија мислам дека правилно постапи. Се друго е познато, сум се произнесувал за ова честопати и немам што да додадам.

Прес 24: Порака за граѓаните, што да очекуваат, периодот е полн со неизвесности, имаме впечаток дека нацијата е во некаков константен грч подолг период?

Груевски: Точно е. Во грч е државата. Јас можам да кажам дека има надеж и одлична иднина за Македонија. Ќе правиме максимум за да биде попредвидливо, порелаксирано на секој план. Свесни сме дека општеството е контаминирано од политика. Тоа не е добро. И тука и ние имаме свои грешки. Свесни сме дека мора да се престане со говорот на омраза и сите кои ни мислат добро како на партија а се наши подржуваци да се држат до ова. Говорот на омраза, гневот и заканите да се тргнат настрана, да не постојат. Тие се злото кое не труе сите. Тоа мора да престане. И тука сите ние имаме своја одговорност. Македонија мора да оди напред, и ќе оди. Ние имаме одличен план, ќе имаме најсеопфатна програма било кога направена на следниве избори и тоа ќе биде реална програма, базирана на анализи и реални параметри, но и на идеите на граѓаните кои во моментов ги собираме. Ние ќе делуваме конструктивно, ќе работиме со сета сила, како никогаш досега и јас сум убеден дека ќе победиме на следните избори. Провокации имало и ќе има, подготвени сме и не потценуваме никакви закани, но одиме напред, И да се вратам на аналогијата за борбата на Мохамед Али, ми се чини дека веќе противниците ја гледаат нашата тупаница како се спрема да ја донесе следната победа на партијата. Тоа ги плаши и затоа е можно во очајот да бараат очајни мерки. Но ќе помине ова лудило, ние мора да сме компактни и да ги гледаме со отворени очи нашите грешки и пропусти. ВМРО е партија која е во постојана промена, во постојано движење, така и ќе остане. Но во тоа движење ќе опстојат љубовта кон Татковината и нашиот народ, ние тоа нема да го изневериме и секогаш ќе бидеме искрени. Македонија ќе оди напред и има своја иднина, и сите граѓани на нашата земја се таа иднина и мора заедно да работиме со сиот потенцијал за иднината да биде подобра. Јас знам дека ќе успееме. Имам причина да верувам во тоа. Затоа што го знам нашиот народ, поминал многу, и гледа јасно и гледа се и знае да цени и суди. Некои ми викаат дека некако наивно верувам во оваа теза, но оваа теза ме мотивира да одам напред, да се борам за мојот народ! Мојата порака е, гледајте ја големата слика, гледајте со отворени очи, правете разлика, споредувајте, анализирајте, на нас можете да се потпрете и да сметате!

Извор: press24.mk

Фотографија: press24.mk

Новинар : Марјан Николовски

 

Утринава имавте можност да патувате со брзата железници од Суџоу до Шангај. Какво е чувството?

Чувството е добро, не ми е првпат на такво превозно средство, навистина е брза, удобна, и имам позитивно мислење.

На 15 ноември вие бевте меѓу првите патници на новиот кинески брз воз испорачан во Македонија.

Да, тоа искуство беше многу позитивно, поминавме 30-ина минути патувајќи со новиот воз, кој е произведен тука во Кина. Возот навистина е удобен, постигнува висока брзина. Нашата железница има одредени ограничувања, не дозволува на неа да се патува со повеќе од 120 или 130 километри на час, но сепак, и покрај тоа што возот патува бргу, немате чувство дека се движите со таа брзина. Возот е одлично направен, дизајниран, и можам само да им честитам на производителите.

Планирате да купите повеќе вакви возови од Кина?

Да, веќе купивме желенички композиции со кои заменивме 60 проценти од нашите патнички возови, и сега почнуваме процедура за замена на остатокот, кои би требало да бидат испорачани до втората половина на следната година.

Тоа се добри вести. Во Пекинг учествувате на самитот на Кина и централно-источна Европа. Кои се впечатоците?

Средбите поминаа многу добро. Разменивме мислења за досегашната соработка и визии за следниот период. Зборувавме општо, а сега имаме и билатерални средби со премиерот на Кина. Се разбира дека и ние, лидерите на земјите, ја искористивме можноста за меѓусебни средби, за размена на идеи и информации. Ова го правиме при различни настани, и ова беше една добра можност за билатерални средби.

Некои се сомневаа дека Кина може да соработува со средна и источна Европа. Како вие ја гледате иднината на оваа соработка?

Мислам дека тоа е мудра идеја на Народната Република Кина да отвори ваква соработка со источна и средна Европа, со 16 земји од овој регион. Тоа е добра можност за продлабочување на нашата соработка, особено во економијата, и отвора перспектива како за Кина, така и за нас. Како што поминува времето, се потврдува дека идејата беше позитивна. Извозот расте, расте и соработката, имаме се повеќе проекти кои се од взаемен интерес, и тоа дава резултати. Ова е четврта ваква средба, петта од гледна точка на развојот на бизнисот и трговијата, а четврта политичка средба. При дискусијата вчера гледаме дека нашите разговори даваат резултат, со разни проекти меѓу државите, со подобрување на трговските односи, поголема размена.

Како го гледате придонесот на Македонија и придобивките за неа од иницијативите на Пекинг?

Општо земено ова го гледаме како добра шанса за нас да ги засилиме односите со Кина, и да понудиме повеќе идеи и конкретни проекти кои ќе резултираат со позитивен развој на настаните за двете земји. Ние сме првата земја која отпочна да ги користи кредитните линии на Кина одредени за источните европски држави. Во моментов градиме два автопати во Македонија со поддршка од кинеската Ексим банка. Ова е позитивно искуство за нас, процедурите беа релативно брзи и се работи ефикасно. Во моментов се гради еден автопат во источниот дел на земјата, а еден во западниот дел. Има можности за многу нови проекти во иднината. Во минатото во Македонија се изгради една хидро централа, пред 5-6 години, што исто така беше позитивен пример на соработка. Ние имавме подготвени проекти и први од источна Европа потпишавме договор за да отпочнат проектите. Пред две години почнавме со подготовките, а пред една година со градење. Гледаме дека комуникацијата со Кина, соработката со Кина, може да се одвива ефикасно, со проекти кои не се само празни зборови, кои никогаш не се реализираат, туку се нешто конкретно и од моментот на постигнувањето на договорот, реализацијата на проектот почнува бргу.

Дали ќе им овозможите на кинеските туристи полесно да дојдат во вашата земја, да добијат виза и да патуваат?

Да, сакаме да привлечеме што е можно повеќе туристи од Кина. Дури организираме тури заедно со други земји од регионот, за да можат кинеските туристи да посетат повеќе држави одеднаш. Нашите туристички агенции соработуваат на овој план. Нашите министерства за надворешни работи разгледуваат начини како да се олесни издавањето на визи, и јас разговарав со мојот министер за надворешни работи да видиме до каде е нивото на разговори на ова прашање. Донесовме одлука на Владата да дадеме субвенции на туристичките оператори кои ќе доносат кинески туристи во Македонија. Ќе добијат 65 евра за секој посетител ако операторот носи повеќе од 10 луѓе кои ќе останат минимум три дена во нашата земја. Ова е значителна поддршка за компаниите, за тур-операторите, кои ќе донесат на пример по неколку илјади луѓе годишно. Самите 65 евра не се ништо, но ако помножите по 1.000, по 5.000 туристи, тоа е значителна помош за операторот. Не само што сакаме да го направиме патувањето во нашата земја полесно, туку сакаме да биде и поефтино.

Тоа е одлична вест. Што е со бизнисмените? Знам дека сакате да привлечете кинески бизнисмени да инвестираат во вашата земја.

Има многу компании заинтересирани за инвестирање во Македонија. Во моментов разговараме со најмалку десет кинески компании кои изразија сериозни намери за проекти и инвестиции во Македонија.  На вашата Влада и нудиме, ако е потребно, да создадеме една зона во која ќе поканиме кинески компании да инвестираат во Македонија под посебни услови, и мислам дека работите се одвиваат во добра насока. Македонија на прв поглед е мала, два милиони луѓе, два милиони потрошувачи, тоа не е ништо за голема компанија. Но, ние имаме договори за слободна трговија со сите земји на европскиот континент, сите ЕУ членки и земји кои не се ЕУ членки, со единствен исклучок на Русија. И Турција, Украина, Швајцарија, сите источни држави... Се што е произведено во Македонија може да се извезе во било која од овие земји без царини и давачки. Тоа значи дека компании кои произведуваат во Македонија имаат еднаков третман кога извезуваат во Германија, Австрија, Швајцарија, Норвешка, Турција, со било која друга земја во Европа. Тоа е голема поволност за Македонија, бидејќи место да имаме пазар од два милиони луѓе, имаме пазар од 660 милиони потрошувачи. Многу компании ја користат нашата земја како влезна порта на европскиот пазар. Тоа е една важна работа.

Другата предност е што имаме многу стабилна политичка и макро-економска ситуација, со ниска инфлација од 1 до 2 проценти годишно, стабилна валута врзана за еврото и низок до умерен државен долг од околу 36 проценти од БДП, што е петти најнизок долг во Европа. Растот на нашата економија е значителен и постојан. Во 2013 и 2014 имавме втора највисока стапка на раст во Европа. И годинава очекуваме да имаме стапка на раст која ќе биде меѓу највисоките во Европа. Македонија е земја со најниски трошоци за водење бизнис во Европа. Споредете не со било која друга земја на европскиот континент, нема држава со пониски трошоци. Тука мислам на сите можни трошоци за вашиот бизнис, од даноците, до логистичките, енергетските трошоци и трошоците за работна рака. Нудиме најниски трошоци за водење бизнис во Европа. Само еден пример, данокот на добивка е 10 проценти, но данокот на реинвестираната добивка е 0 проценти. Значително ги намаливме давачките за царина, акцизите, за многу сектори како ДДВ од 18 до 5 проценти, со што имаме пакет од најниски даноци во Европа.

Светската Банка и Прајсвотерхаус Куперс во свој извештај оценија дека имаме најниска ефективна стапка на данок во Европа. На почетокот на мојата Влада, во 2006, Светската Банка ја рангираше мојата земја на 94 место во својот годишен извештај за леснотија на водење бизнис. Денес, во последниот извештај Дуинг Бизнис 2016, ние сме на 12 место и шести во Европа, зад Британија и четири од скандинавските држави.  Тоа е голем успех за еден кус период на време од 7-8 години - да дојдете од 94 на 12 место и да бидете меѓу првите во Европа. Беше потребно многу работа за тоа, многу реформи, кратење на бирократијата и подобрување на бизнис климата како за домашните така и за странските инвеститори, на кои еднакво сме посветени. Создадовме слободни економски зони кои даваат многу поволни услови за компаниите. Во првите десет години инвеститорите се ослободени од данок на добивка, личен данок на добивка, ДДВ и царини за суровините потребни за производство наменето за извоз. Имајќи предвид дека земјата во овие зони се изнајмува на 99 години, по многу ниски цени, безмалку бесплатно, и имајќи предвид дека зоните ја нудат целата потребна инфраструктура, ова се одлични услови за инвеститорите. Со овие поволности, и со многу други реформи, многу светски компании доаѓаат во Македонија во изминативе години и ја користат како добра локација за изградба на производни капацитети преку кои во многу случаи ја покриваат Европа, а во некои случаи извезуваат низ целиот свет.

Публиката на Кинескиот Дневник се интересира за тоа колку Кинези се занимаваат со бизнис?

Работиме да привлечеме повеќе компании. Во моментов немаме многу кинески инвеститори со гринфилд фабрики. Нашите гринфилд инвеститори се главно од Германија, САД и Британија, потоа Италија, Белгија и други земји. Од Кина се уште немаме таква значителна инвестиција, со градење нова фабрика, производство на некој производ и негов извоз. Но, во моментов сме во дискусии со неколку такви компании. Пред два дена се сретнав со една таква компанија која планира да инвестира во Македонија, за инвестиција од 140 милиони евра со која би се отвориле 1.400 работни места. Има и други компании кои сакаат да дојдат. Овие компании ни рекоа дека имаат препораки од компании на кои им ги продаваат своите производи. Една германска компанија со која соработуваат, која инвестираше во Македонија, им посочила на своите кинески партнери дека се задоволни од понудените услови и им препорача да го анализираат пазарот, и ако е можно нивната нова постројка во Европа да ја изградат во Македонија. Тие иницираа контакт со нас, ни рекоа дека имаме добри препораки од германските партнери, додадоа дека не знаеле многу за нас, но, го анализирале пазарот и сакаат да дојдат и да ја посетата нашата земја. Има многу такви компании. Кина е присутна во Македонија со некои инфраструктурни инвестиции, автопати, хидроцентрала, железницата, но се уште не е присутна со значителни производни капацитети, но работиме со нив и се во фаза на подготовка.

Што е со доаѓањето на македонски бизнисмени во Кина?

Нашите компании се се повеќе заинтерсирани за пристап на кинескиот пазар. Претставници на наши компании и на стопанските комори дојдоа на овој настан. Некои се веќе присутни, извезуваат вино и други производи во Кина. Отвораме врата за извоз на храна, земјоделски производи, и верувам дека тоа ќе помогне за натамошна соработка.