Министерства

Од оваа година за прв пат и Република Северна Македонија се вклучи во одбележување на Светскиот ден на пчелата. По тој повод, денеска министерот Љупчо Николовски присуствуваше на манифестацијата организирана од Сојузот на пчеларски здруженија, а поддржана од Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство. На денешниот Светски ден на пчелата, целиот свет се потсетува на важноста на пчелите за животната средина и се испраќаат пораки за заштита на пчелите.

Министерот изрази посебна благодарност до Република Словенија и до амбасадата на Словенија во Република Северна Македонија, за нивната заложба и иницијатива до Организацијата на Обединети Нации, за 20-ти Мај да биде прогласен за Светски ден на пчелата.

„Република Северна Македонија беше дел од земјите кои ја поддржаа оваа иницијатива и активно се вклучи во политиките за заштита на пчелите. Минатата година во Словенија, кога за прв пат се одбележа Светскиот ден на пчелата, потпишавме Декларација со која се обврзавме на преземање на мерки за поддршка и заштита на пчелите и на другите опрашувачи. Владата на Република Северна Македонија и МЗШВ ќе дадат силен придонес во процесите на зачувување на пчелите и развој на овој сектор, бидејќи пчеларството е навистина важна стопанско-прехранбена гранка. Денес испраќаме порака дека зависиме од пчелите и од другите опрашувачи. Затоа, наша должност и обврска е секојдневно да работиме на заштита на пчелите, бидејќи тоа е важно за нашата иднина, за решавање на проблемите поврзани со глобалното снабдување со храна и за справување со гладта во светот“, изјави министерот Николовски.

Пчелите се под голема закана од комбинираните ефекти на климатските промени, интензивното земјоделство, пестицидите, загубата на диверзитетот и загадувањето. Со поддршка од Светската здравствена организација, Организацијата за храна и земјоделство - ФАО, го разви Меѓународниот Кодекс на управување со пестициди, што обезбедува најдобри практики кои можат да помогнат во намалување на изложеноста на опрашувачите на пестициди. РСМ како држава активно се вклучува во преземање на сите мерки кои што ќе придонесат за заштита на пчелите, преку едукација особено во делот на правилна употреба на пестицидите.

Пчеларството е гранка која има важен придонес во земјоделскиот сектор и во зачувување на животната средина. Владата на Република Северна Македонија преку Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство, е силно посветена на развојот на оваа значајна земјоделска гранка. Преку Програмите за финансиска поддршка во земјоделството и руралниот развој и ИПАРД Програмата, создаваме институционална поддршка за пчеларството, со што директно го поттикнуваме зголемувањето на пчелните семејства и целокупниот капацитет на пчеларскиот сектор. Бројот на пчелни семејства последните три години бележи пораст и според последните податоци за пријавени субвенции за 2018 година, изнесува 240.000 пчелни семејства. Со техничка поддршка од словенечкото Министерство за земјоделство, шумарство и прехрана, МЗШВ ќе започне да работи на модел на пребројување на пчелните семејства со цел да се добие точна бројка, што е важно за понатамошните политики за развој на оваа гранка и за поделбата на субвенциите.

„Согласно Програмата за промоција на обновливи извори на енергија и поттикнување на енергетска ефикасност во домаќинствата за 2019 година и годинава продолжуваме со реализација на предвидените мерки, па деновиве беа објавени јавните огласи за надоместување на дел од трошоците за купени и вградени сончеви термални колекторски системи во домаќинства, за кој се обезбедени 5 милиони денари и за купени и вградени ПВЦ или алуминиумски прозорци во домаќинствата за 2019 година, за кој обезбедивме 25 милиони денари“, соопшти министерот за економија Крешник Бектеши на денешната прес конференција.

Согласно повиците, на купувачите на сончеви термални колекторски системи (колектори, резервоар за топла вода и потребна инсталација), кои ќе ги купат и вградат во своите домови по денот на објавувањето на овој оглас заклучно со 30 јуни 2019 година, ќе им биде обезбеден поврат на дел од средствата до 30 %, но не повеќе од 15.000 денари. За купувачите на ПВЦ или алуминиумски прозорци со потребната инсталација, кои ќе ги купат и вградат во своите домови по денот на објавувањето на овој оглас, заклучно со 30 јуни 2019 година, ќе се реализира поврат на дел од средствата до 50%, но не повеќе од 25.000 денари, сѐ до искористување на предвидените средства за оваа намена.

Единствениот услов е купувачот да го нема искористено правото на поврат на дел од средствата за конкретните намени врз основа на јавните огласи на Министерството за економија во претходните години.

„Само за илустрација, заклучно со 2018 година на 6.538 домаќинства им се обезбеди поврат на дел од средствата кои ги потрошиле за купени и вградени сончеви колектори, а исплатени се приближно 96 милиони денари, додека во претходниве две години, откако стартуваше мерката за замена на ПВЦ или алуминиумски прозорци субвенциниониравме 2.350 домаќинства и исплатени се приближно 66.000.000 денари од Буџетот на Република Македонија. За третата, исто така, атрактивна мерка за граѓаните - јавниот оглас за надоместување на дел од трошоците за купување на печки на пелети во домаќинствата за 2019 година, согласно Програмата ќе биде објавен во третиот квартал од 2019 година и со него е предвидено надоместување на дел од трошоците за купување печки на пелети со линеарна распределба по домаќинство, во зависност од пристигнатиот број на барања кои ги исполнуваат условите од програмата, но не повеќе од 25.000 денари по домаќинство. Вкупниот буџет за реализација на оваа мерка изнесува 20.000.000 денари“, најави Бектеши.

Со реализација на мерките од Програмата за промоција на обновливи извори на енергија и поттикнување на енергетска ефикасност во домаќинствата за 2019 година, очекувани се следните позитивни влијанија, и тоа: годишни заштеди на домаќинствата, подигање на јавната свест за позитивните ефекти од искористување на сончевата енергија во домаќинствата, поголемо искористување на обновливите извори на енергија и заштита на животната средина.

Во тек е јавниот оглас за набавка на гориво за земјоделска механизација што воедно претставува и последниот чекор од процедурата за воведување на оваа нова мерка. Мерката која за прв пат ја воведува оваа Влада има единствена цел да им го олесни производството на земјоделците и да им ги намали трошоците за механизацијата.

„Тендерот е отворен 70 дена и на него имаат право да учествуваат сите странски, домашни и правни или физички лица или група на такви лица кои што се регистрирани за вршење на дејност поврзана со предметот на договорот или на банката. Рангирањето на понудите ќе се врши според висината на понудените цени“, изјави Николовски.

Во годинешната Програма за директни плаќања, за оваа мерка МЗШВ издвои 200 милиони денари. Со мерката ќе бидат опфатени 55.000 земјоделци што имаат полјоделски и градинарски култури, овошни и лозови насади.

Воведувањето на оваа мерка бараше прецизни анализи за што тимови на МЗШВ и Факултетот за земјоделски науки и храна, изработија методологијата за пресметка на процентот и трошоците. При креирање на мерката се водеше сметка за пријавените производни капацитети односно хектари за овошни и лозови насади, градинарски и полјоделски култури, при што анализите покажаа дека најмногу гориво или 150 литри по хектар се троши за овошните насади, потоа околу 120 литри за лозовите насади и градинарските култури, а 60 литри по хектар се троши за полјоделските култури.

„Бидејќи се работи за сосема нова мерка, за оваа година како прва во воведувањето на оваа нова мерка финансирањето ќе биде 30 отсто од трошоците за набавка на гориво за земјоделска механизација, со можност која што веќе е ставена и во законот понатаму овој процент да се зголемува и до 50 %.Согласно изработената методологија, висината на поддршката по корисник е утврдена во зависност од големината на површините и типот на земјоделски култури кои што се одгледуваат“ додаде Николовски. 

Компанијата која ќе го добие тендерот има обврска да ги испечати платежните картици и потоа да ги достави до Платежната агенција којашто преку Подрачните единици ќе ги доделува на земјоделците.

Директорот на Агенцијата за финансиска поддршка на руралниот развој Николче Бабовски, појасни дека платежните картички имаат определена висина на средства која зависи од големината на површините и земјоделските култури за кои конкурирале земјоделците за субвенции во 2018 година.

„И најмалите земјоделци односно и оние кои имаат 0,2 хектари земја нема да останат без субвенционирана нафта. Најнискиот износ е 500 денари кој што ќе биде на една картичка, а додека највисокиот износ е исто така лимитиран и ќе биде до 100.000 денари. Се со цел да на овој начин да се поттикнат сите оние кои што сакаат да го окрупнат своето производство“, изјави Бабовски.

Земјоделците ќе можат да купуваат исклучиво „Еуродизел“ гориво за земјоделска механизација единствено само на бензиските пумпи кои што се кај избраниот оператор, а картичката ќе можат да ја користат повеќекратно се до исцрпување на нејзината вредност.

Преку оваа мерка МЗШВ ќе придонесе за значително намалување на производствените трошоци, што за земјоделците ќе значи поекономично производство и поголеми приходи. На овој начин враќаме 200 милиони денари назад кај земјоделците.

Се очекува дека при крај на годинешната жетва и почетокот на есенската сеидба, земјоделците ќе можат да ја користат мерката за поевтино гориво за механизацијата.

Mинистерот за надворешни работи Никола Димитров заедно со Неговото Височество, принцот Едвард грофот од Весекс, присуствуваше на настан во Националната филхармонија во Скопје, организиран во рамки на кралската посета на Неговото Височество на Северна Македонија.

Настанот претставуваше дел од одбележувањето на богатата билатерална соработка и пријателството меѓу двете земји. По тој повод, Министерот и високиот гостин присуствуваа на неколку презентации на проекти и концепти од страна на ученици и студенти од цела Северна Македонија на повеќе теми - одржлив развој на градовите во државата, поодржлива мода и модни дизаjни од текстилен отпад, како и презентација на електронски и програмерски транспортни информациски системи, изработени од ученици од 10 до 15 години.

По презентациите, министерот Димитров, Неговото Височество принцот Едвард, грофот од Весекс, амбасадорот на Обединетото Кралство Галовеј, министрите Манчевски и Царовска како и претставници на дипломатскиот кор присуствуваа на настап на инклузивното танцово студио „Еурека“ со претставата „Пепелашка“.

На крај на настанот, министерот Никола Димитров даде изјава за медиумите по повод посетата на принцот Едвард.

Министеркaта без ресор задолжена за странски инвестиции, Зорица Апостолска  вчера учествуваше на конференцијата „AUSTRIA CONNECT SOUTHEAST EUROPE 4.0 - Digitalization - Competence - Transformation“ која во организација на Стопанската комора на Австрија се одржа во Блед, Република Словенија. Тематски фокусирана на предизвиците на дигитализацијата и трансформацијата на економските процеси, на конференцијата учествуваа менаџери на австриски фирми кои работат во регионот на Југоисточна Европа.

Во своето обраќање пред учесниците на конференцијата, осврнувајќи се на импликациите кои дигиталната трансформација на меѓународните економски активности ги има врз политиките за стимулирање на инвестициите, министерката Апостолска истакна дека владините економски политики за поттикнување и поддршка на инвестициите се комплементарни со овие глобални трендови кои ги носи четвртата индустриска револуција.

„Владата на Република Северна Македонија силно ги поддржува процесите на дигитализација во нашата економија, компаниите ја имаат нашата поддршка во зголемување на нивната ефикасност и ефективност, за зголемување на конкурентноста на меѓународните пазари. Преку конкретни мерки ја имаат нашата поддршка за интегрирање на нови дигитални технологии во производството  на добрата и услугите,  и на тој начин преку промена во структурата на трошоците сакаме да извршиме позитивни промени во нивните конкурентски позиции на пазарите“, порача министерката Апостолска.

Говерејќи за значењето кое странските директни инвестиции го имаат за остварувањето на одржлив економски раст и просперитет, министерката Апостолска нагласи дека Владата на Република Северна Македонија посветено работи на привлекување и поддршка на нови директни инвестиици од страна на компании кои ќе донесат прилив на знаење, иновативни технологии и ќе воспостават R&D центри, што ќе значи зголемување на конкурентноста на националната економија  во регионални и глобални рамки.

На конференцијата министерката Апостолска реализираше и работна средба со Ерика Теоаман Бренер, трговско аташе на австриската стопанска комора за Србија, Северна Македонија и Црна Гора, како и со Константин Бекос, регионален менаџер во комората одговорен за регионот на Југоисточна Европа. На средбата се разговараше за условите за инвестирање во земјава и за можностите за продлабочување на соработката со австриската стопанска комора во насока на мотиварање на поголем број на компании да ја препознаат Северна Македонија како идна дестинација за реализација на инвестициски проекти. Министерката Апостолска порача дека пред австриските компании во Република Северна Македонија се отворени економски перспективи кои ветуваат стабилна деловна клима и силна институционална поддршка за секоја инвестициска и иновативна идеја.

Учеството на конференцијата од страна на министерката Апостолска беше искористено и за повеќе билатерални средби со претставници на австриски компании, на кои беа презентирани владините економски политики за поттикнување и поддршка на нови инвестиции.

Во пресрет на Меѓународниот ден против хомофобијата вчера во Собранието нa Република Северна Македонија по втор пат беше изгласан Законот за спречување и заштита од дискриминација, кој стапува на сила веднаш по потпишувањето од Претседателот на државата.

Со овој Закон градиме општество со еднакви права за сите и овозможуваме еднаква заштита и достоинствен живот за сите граѓани и граѓанки на Република Северна Македонија. Основа за донесување на овој Закон е Уставот на Република Северна Македонија , во кој се утврдени основните слободи и правата на човекот и граѓанинот.

Законот за спречување и заштита од дискриминација е т.н. lex generalis, односно не ја уредува детално секоја област на која се однесува. Во новиот Закон се вклучени општи одредби, кои подетално се уредуваат во посебни закони. Законот за спречување и заштита од дискриминација, со вклучувањето на основите на сексуална ориентација и родов идентитет, ја проширува заштитата од дискриминација кон оваа група на граѓани. Ова законско решение овозможува превенција и еднаков пристап до механизмите за заштита од дискриминација за сите граѓани. Основа за донесување на овој закон е токму Уставот на Република Северна Македонија, во кој се утврдени основните слободи и правата на човекот и граѓанинот.

Исто така, Законот за спречување и заштита од дискриминација има добиено позитивни мислења од Венецијанска комисија, од Обеднитетите нации, од ЕУ и од ОБСЕ-ОДИХР. Тие истакнуваат дека Република Северна Македонија, со ова ново законско решение, прави значаен чекор во борбата против сите форми на дискриминација, почитувајќи го и вклучувајќи го законодавството на ЕУ и меѓунардоните стандарди за човекови права.

На иницијатива и со поддршка на Министерството за труд и социјална политика Буџетот на Комисијата за заштита од дискриминација за 2019 година е зголемен од 6.652 милиони денари на 15.138 милиони денари. Буџетот е зголемен со цел спроведување на новите надлежности на Комисијата предвидени со новиот закон. Согласно со новиот Закон за спречување и заштита о дискриминација, во рок од 3 месеци по неговото влегување во сила Собранието треба да направи избор на новата Комисија за заштита од дискриминација. Истовремено со новиот закон се предвидува формирање и на стручна служба.

МТСП го честита на сите граѓани и граѓанки Меѓународниот ден против хомофобијата, како и историскиот успех кој го постигнавме денеска - носење законско решение кое овозможува еднаква заштита и еднакви права за сите.

Заменик претседателот на Владата задолжен за европски прашања, Бујар Османи денес го претстави проектот „Со европско знаење до европската престолнина“ пред студентите од Универзитетот на Југоисточна Европа во Тетово, заокружувајќи ја со тоа посетата на државните универзитети во земјава во насока на промоција на конкурсот на Секретаријатот за европски прашања, наменет за студентите.  

Вицепремиерот Османи пред студентите направи краток осврт на состојбата во европските интеграции, претставувајќи ја сегашната позиција на земјата и тековните подготовки на структурите за преговарање, во насока на очекувањата за почеток на преговорите со Европската Унија оваа година. Притоа Османи ги поттикна студентите проактивно да се вклучат во креирањето на европската иднина на земјава, посочувајќи им дека токму во нив ги гледа идните вработени во домашните институции и институциите на ЕУ, кои работат на европската интеграција.

„Сите слоеви од општеството сметам дека е важно да се вклучат во подготвувањето на нашето општество за трансформација која ни претстои, согласно европските правила, стандарди и вредности, а тука пред сè мислам на вашето вклучување како академски граѓани кои во иднина треба да ја преземат одговорноста за спроведување на овие процеси“, истакна вицепремиерот Османи, посочувајќи на сѐ поголемата важност во познавањето на европските процеси, знаења кои во моментов се дефицитарни во државава. 

Во наредните денови, студентите кои ќе учествуваат на конкурсот за есеи се очекува да ги достават своите трудови до менторите, а потоа ќе следува и прогласувањето на победниците кои ќе патуваат на тридневна студиска посета на европската престолнина, Брисел.

Во пресрет на Меѓународниот ден на пчелите 20 мај, министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство Љупчо Николовски заедно со министерката за земјоделство, шумарство и прехрана на Република Словенија Александра Пивец, амбасадорот на Република Словенија Милан Јазбец и градоначалникот на Охрид Константин Ѓеоргиески, беа во посета на основното училиште „Братство Единство“ во Охрид.

Министерот Николовски на младите им го објасни огромното биолошко значење на пчелите, процесот на опрашување и пчелните производи како медот, прополисот, матичниот млеч, поленот кои изобилуваат со витамини и кои се неопходни особено за младите во развој. Николовски пред основците ја потенцираше важноста за зачувување и негување на пчелите, бидејќи нивните производи не можат да се добијат во фармацевтските лаборатории.

„Ние треба да сториме сé што е во наша моќ за да ги прифатиме и поддржуваме пчелините семејства но и луѓето во нашите земји кои се грижат токму за нив. Ваквата лекција треба да ја научиме од најмали нозе и да ја кажуваме на сите околу нас. Одговорното однесување кон природата и сите позитивни промени почнуваат токму најмладите генерации“, изјави Николовски.

Денес, бројот на пчелни семејства во Македонија е околу 90.000. Неодамнешните студии покажуваат дека нашата македонска автохтона пчела преживува значително подолго од ново-воведените видови во овој регион, без третмани против патогени.

„Владата на Република Македонија преку Министерството кое што е надлежно презема низа на мерки и политики за заштита на пчелите и развојот на оваа значајна гранка. Минатата година ја потпишавме и Декларација со која се обврзуваме на сите овие цели, но и на подигање на јавната свест за улогата на пчелите и другите опрашувачи во зголемување на приходите во земјоделство и во зачувувањето на здравата животната средина“, додаде Николовски.

Министерството за образование и наука информира дека на следната седница на Владата на Република Северна Македонија ќе предложи да се направи Измена и дополнување на Програмата за остварување и развој на дејноста во студентскиот стандард за 2019 година, со што ќе се даде основ Министерството да објави конкурс за доделување на стипендии за студии на врвни светски високо образовни установи од областа на уметноста, вклучувајќи ја и областа на музиката.

Со тоа, ќе им се овозможи и на талентираните државјани на Република Северна Македонија кои аплицираат и се примени на врвни музички школи во светот, да студираат непречено со поддршка од Министерството за образование и наука.

На конкурсот кој ќе биде објавен по усвојување на измената и дополнувањето наПрограмата за остварување и развој на дејноста во студентскиот стандард за 2019 година, можност за аплицирање за стипендија ќе има и студентот од нашата земја кој е примен на „The Juilliard School“ во Њу Јорк, САД, а кој е дел од низа написи во медиумите во минатите неколку денови.

„Основање на Национална мрежа на социјални претпријатија“ беше темата на денешниот настан во организација на Асоцијацијата за истражување, комуникации и развој „Паблик“ на која дебата отворија претставници на владините институции, научната јавност, бизнис секторот и невладините организации. Како што во самиот вовед објасни извршната директорка на „Паблик“ Климентина Илијевски, станува збор за сектор со огромен потенцијал за развој. 

„Денешниот настан е последица на здружувањето на десетина социјални претпријатија кои одлучија да делуваат заедно, во мрежа, давајќи придонес во екосистемот на делување, што претставува комплексен процес. Мрежата нуди можност за учење, взаемна комуникација, заедничко делување, заеднички глас во процесот на креирање на политики, подобрување на јавниот имиџ“, потенцираше Илијевски.

Владините политики на дебатата беа претставени од министерот за економија Крешник Бектеши и министерката за труд и социјална политика Мила Царовска. 
Министерот Бектеши се осврна на политиките за поддршка на одржливоста на овие претпријатија, кои ги следат правците на делување од стратешките документи на ЕУ, во кои посебен акцент се става и на развојот на социјалното претприемништво. 

„Во рамки на годишната Програма за конкурентност, иновации и  претприемништво Министерството за економија креира посебна мерка со која кофинансираат проекти на здруженија на граѓани и фондации за развој и поддршка на МСП, вклучувајќи и проекти за развој на социјалното претприемништво. Почнувајќи од 2014 година досега, кофинансирани се вкупно 17 проекти  за поттикнување, промоција и развој на социјалното претприемништво на 8 здруженија и фондации“, рече Бектеши, додавајќи дека социјалните претпријатија развиваат современи бизнис модели кои ги интегрираат финансиските, социјалните, културните и еколошките потреби, поради што се посебно важни во глобални рамки.
Министерката за труд и социјална политика Мила Царовска до крајот на годината најави законска рамка која ќе го дефинира идентитетот на социјалното претпријатие, што претставува прва ваква иницијатива во државата. 

„Денешното потпишување на Декларацијата за вмрежување на социјалните претпријатија е јасен показател дека овие претпријатија ќе бидат дел од една нова ера во македонската економија. Доказ дека преку вложување средства и искрена енергија се поттикнуваат позитивни промени во општеството. Министерството за труд и социјална политика подготвува Стратегија за создавање на социјално претприемништво, како еко систем за развој на социјалните претпријатија во Северна Македонија. Овие претпријатија се од голема помош за државата, бидејќи нудат социјални услуги на кои ќе биде купувач самата државата, но истовремено и ќе имаат обврска да вработуваат ранлива категорија лица со што ќе допринесат за процесот на инклузија на различните во општеството“, истакна Царовска.
Концептот на социјално претприемништво кој одлично функционира во дел од европските земји, па на ниво на ЕУ социјалните претпријатија опфаќаат дури 15 милиони вработени, одблиску го објасни директорот на Германското друштво за интернационална соработка (ГИЗ) за Република Северна Македонија и Косово Давид Оберхубер.

„Да генерирате профит, а истовремено да им помагате на другите е концепт кој ќе го промени светот. ГИЗ ја поддржува оваа иницијатива, затоа што ние веруваме дека само со комбинирање на општествената одговорност, еколошката рамнотежа, економската способност и политичката партиципација, сегашните и идните генерации ќе можат да водат квалитетен и достоинствен живот“, рече Оберхубер.
Вниманието кое го привлече социјалното претприемништво кај владините институции беше оценето како имање слух за модерните економски текови, кој се разликува од она на кое јавноста е навикната во претходниот период. 

Директорот на Фондот за иновации и технолошки развој Јован Деспотовски во својата дискусија порача: „Нашата порака е дека отвораме процес на дијалог во којшто треба да ги споделиме искуствата и првичните согледувања од досегашната примена на социјални иновации и повикуваме на активно учество на сите кои се дел од оваа платформа во креирање Националната програма, не само за поддршка туку и за финансирање на проекти во делот на социјална политика. Со МТСП од минатата година спроведуваме пилот проект „Оброк за сите“, кој е практична примена на социјалното претприемништво и добар пример за тоа како социјалните иновации може да се применат во јавниот сектор. Ваквите примери треба да бидат мотивација за развивање на слични програми во овој домен.“ 

Декларацијата за вмрежување на социјалните претпријатија ќе биде доставена и до Владата на разгледување, а со неа треба да се зајакне и врската меѓу бизнис секторот, невладините организации и владините институции.